Bozkır delicesinin 13 ülkeyi kapsayan yolculuğu 29 bin kilometreyi aştı

0
0
Bozkır delicesinin 13 ülkeyi kapsayan yolculuğu 29 bin kilometreyi aştı
Iğdır

Iğdır’da uydu vericisi (GPS) takılan bozkır delicesi (circus macrourus), son 2 yılda 2 kıtadaki 13 ülke içinde 29 bin kilometreyi aşkın yol katetti.

KuzeyDoğa Derneğince Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyünde, Tabiat Koruma ve Ulusal Parklar Genel Müdürlüğünün izni ve Iğdır, Koç ile UTAH üniversitelerinin katkılarıyla yürütülen halkalama emek harcamaları kapsamında kurulan kuş soruşturma ağlarına, 2020 yılının nisan ayında “bozkır tuygunu” olarak da malum bir bozkır delicesi takıldı.

Araştırma ekibince halkalanan, atmacagiller familyasından ve yırtıcı bir tür olan bozkır delicesi, GPS takıldıktan sonrasında naturel ortamına salındı.

AA muhabirinin uydu verilerinden derlediği bilgilere nazaran, naturel ortamına salınan kuş aynı yıl sırasıyla Ermenistan, Gürcistan ve Rusya’dan geçip Kazakistan’a yerleşerek yazı burada geçirdi.

Bir günlük uçuşla Türkiye’yi geçerek Suriye’ye ulaştı

Yaz sonrası dönüşe geçen kuş, 15 Eylül 2020’de Artvin’in Borçka kazasından yurda girip 1 günde Türkiye’yi geçerek Şanlıurfa’nın Ceylanpınar kazasından Suriye’ye girdi.

Burada kışı geçiren kuş, 25 Mart 2021’de Şırnak’ın Uludere kazasından yeniden yurda girip 1 gün içinde Iğdır’ın Aralık ilçesi üstünden Ermenistan, Gürcistan ve Rusya güzergahını kullanarak gene Kazakistan’a göçtü.

2021 yılının yazını da Kazakistan’daki alanında geçiren kuş, sonbaharın gelmesiyle dönüşe geçip 30 Eylül 2021’de gene Borçka’dan Türkiye’ye gelip 1 gün içinde Şanlıurfa’nın Akçakale kazasından Suriye’ye geçti.

Bir süre Suriye’de zaman geçiren bozkır delicesi, hemen sonra sırasıyla Ürdün, İsrail, Mısır, Sudan, Çad ve Kamerun’u geçip Nijerya’ya yerleşti.

2022 yılının kışını Nijerya’daki Dusuman bölgesinde geçiren delice, 4 Şubat 2022’de burayı da terk edip kuzeye göçmek suretiyle yeniden yola çıktı.

Mısır’da bulunan kuşun Kazakistan’a dönmesi planlanıyor

Ortalama 2,5 aydır kuzeye doğru göçünü sürdüren kuş, şu an Mısır’ın Al Wahat çölündeki Dakhla Vahası civarlarında bulunuyor.

Yazı geçirmek için Türkiye üstünden Kazakistan’a gitmesi beklenen bozkır delicesinin son 2 senedir Asya ile Afrika arasındaki göçü esnasında 29 bin kilometreyi aşkın yol katettiği, en yüksek 3 bin 11 metre rakıma çıkmış olduğu ve averaj hızının saatte 68 kilometreye kadar ulaşmış olduğu belirlendi.

Nesli tükenme riski olan kuş uydu vericisiyle izleniyor

Aras Kuş Araştırma Merkezi Sorumlusu Kayahan Ağırkaya, AA muhabirine, ulusal anlamda takip ettikleri mühim türlerden birinin bozkır delicesi bulunduğunu söylemiş oldu.

Bozkır delicelerinin Dünya Organik Yaşamı Koruma Birliğinin soyu tükenme riskiyle karşı karşıya olan türler sıralaması olan kırmızı listede yer aldığını belirten Ağırkaya, “Bozkır delicesi soyları yakın tehdit içinde olan bir tür. Kışlama alanı olarak Afrika’nın orta ve doğu kesimini kullanırken üreme alanı olarak da Orta Asya’da oldukca geniş bir yayılıma haiz.” dedi.

Aras Nehri Kuş Cenneti’nin, bozkır delicesinin bu uzun göç rotasında mühim bir konaklama ve beslenme alanı bulunduğunu belirten Ağırkaya, şunları söylemiş oldu:

“2 senedir bozkır delicelerini uydu vericileriyle takip ediyoruz. Bireylerden bir tanesi 29 bin kilometrenin üstünde yol katetti. 2006 yılından beri bölgede halkalama emek harcamaları yürütüyoruz. Aras Vadisi’ni kullanan öteki tüm kuş türleri şeklinde bozkır delicesi de aslına bakarsak bu bölgenin ne kadar mühim bir alan bulunduğunu yeniden bizlere gösteriyor.”

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin