16.1 C
İstanbul
Pazartesi, 11 Mayıs 2020

Türkiye’nin Kovid-19 sonrası boş kalan meydanları uzaydan görüntülendi

Benzer Haberler

Nazim Atay
Haber Yazarı
Istanbul

 İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uydu Komünikasyon ve Uzaktan Idrak etme Merkezince (UHUZAM), yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını öncesi ve sonrası uydu vasıtasıyla çekilen görüntüler, tedbirlere uyulduğunu, Türkiye’deki kalabalık meydanlar, sahil yolları ve işlek caddelerin gözle görülür bir halde boşaldığını ortaya koydu.

Kovid-19 salgınıyla savaşım kapsamında Sıhhat Bakanlığı Bilim Kurulu’nun tavsiyeleri doğrultusunda alınan sıkı tedbirler ve bilhassa 30 büyükşehir ile Zonguldak’ta il sınırları içinde uygulamaya konulmuş olan 2 günlük sokağa çıkma yasağı yardımıyla yurt genelinde kalabalık meydan, cadde ve sokaklar adeta sessizliğe büründü. 

Türkiye’nin ilk uydu yer gözlem istasyonu ve en geniş uydu görüntüsü arşivine haiz İTÜ UHUZAM’da ülkedeki bazı kalabalık ve işlek meydanlar, oldukça sık kullanılan ana yollar ve sahil yolları ile havaalanları, otobüs ve tren terminalleri uzaydan görüntülendi. Salgın sonrası kaydedilen görüntüler ile Türkiye’de ilk Kovid-19 vakası görülmeden ilkin çekilen görüntülerin karşılaştırması yapılmış oldu. 

Bu kapsamda, Türkiye’nin 5 büyükşehrinde Kovid-19 salgını öncesi ve sonrasında değişik uydular vasıtasıyla kaydedilen görüntüler, bilhassa son haftalarda salgınla savaşım kapsamında alınan tedbirlere ve “evde kal” çağrılarına büyük oranda uyulduğunu gösteriyor. 

Meydan, sahil ve caddelerdeki hareketlilik durma noktasına geldi

İstanbul’da Kadıköy, Üsküdar ve Eminönü sahillerinde 1-9 Mart ve 9 Nisan’da çekilen kayıtlarda, yollardaki ve otoparklardaki vasıta yoğunluğunun gözle görülür bir halde azaldığı dikkati çekerken, hareketliliğin durma noktasına geldiği görüldü.

Zincirlikuyu ve bağlantılı yolları, Maslak civarı ve Büyükdere Caddesi’nde de kurallara büyük oranda uyulduğu ve trafiğe daha azca aracın çıkmış olduğu gözlendi.

Bölme Meydanı ve İstiklal Caddesi, Kovid-19 öncesi 1 Mart’ta alınan görüntüde oldukça kalabalıkken, 9 Nisan’da kaydedilen görüntüde insan yoğunluğunun parmakla sayılacak kadar azaldığı dikkati çekti.

Ankara’da otobüs ve tren terminallerindeki hareketlilik durdu

Ankara’da Kızılay Meydanı ve civarında da 14 Nisan’da alınan görüntüde, vasıta ve insan yoğunluğunun büyük seviyede azaldığı yer aldı.

Ankara Şehirlerarası Terminal İşletmesi (AŞTİ) ile Yüksek Süratli Tren Terminali ve çevresinde 17 Ocak-14 Nisan tarihlerinde çekilen görüntüler karşılaştırıldığında, şehirlerarası seyahatlerin yasaklanmasının peşinden alanda yolcu bekleyen otobüs sayısının yok denecek kadar azaldığı gözlendi.

Ek olarak, terminallere bağlanan yollardaki trafik ve vasıta yoğunluğunun da oldukça azca olduğu görüldü.

Sokağa çıkma yasağının uygulanmış olduğu gün İzmir boş kaldı

İzmir Kordon ve Alsancak sahillerinde sokağa çıkma yasağının uygulanmış olduğu 12 Nisan’da çekilen görüntü ile 18 Şubat’taki görüntü karşılaştırıldığında, sahil yolunun ve civardaki otoparkların neredeyse tamamen boş olduğu dikkati çekti.

Bursa Yüce Cami ve Kapalıçarşı civarında 9 Mart-13 Nisan tarihlerinde çekilen görüntülere yollardaki vasıta yoğunluğunun azaldığı yansıdı.

Konya Mevlana Meydanı’nda 8-10 Nisan tarihlerde kaydedilen görüntüde ise öteki illere nazaran vasıta yoğunluğunun birazcık daha çok olduğu görüldü.

Havalimanlarında park halinde olan uçakların sayısı arttı

Mustafa Kemal Atatürk Havalimanı’nda 9 Mart-9 Nisan, İstanbul Havalimanı’nda ise 22 Ocak-20 Mart tarihlerinde çekilen görüntüler karşılaştırıldı.

Her iki havalimanında kaydedilen uydu görüntülerinde, Türkiye’de yurt dışı ve yurt içi uçuşların durdurulması ve dünya genelinde de uçuşların neredeyse durma noktasına gelmesi sebebiyle havalimanlarındaki park halinde olan uçakların sayısının arttığı gözlendi. Park halindeki uçaklar, görüntü işleme algoritmasıyla işaretlendi.

Hava kalitesi arttı

Öte taraftan, emek verme kapsamında meydana getirilen uydu çekimlerinde, Kovid-19’un hava kalitesinin değişimine tesirleri de gözlemlendi.

Marmara Bölgesi-İstanbul, Ege Bölgesi-İzmir, İç Anadolu-Ankara ve Konya ile Akdeniz Bölgesi’nde Sentinel 5P uydusuyla Kovid-19 sonrası azot dioksit yoğunluklarının değişimlerinin 3 günlük averajları alındı.

Görüntülerde, havadaki azot dioksit yoğunluklarının büyük seviyede azaldığı dikkati çekerken, liman bölgelerinde ara sıra arttığı gözlendi. Azot dioksit değerlerinin hafta sonu düşmüş olduğu, hafta içi ise yükseldiği görülürken, değerlerin düşmüş olduğu günlerde hava kalitesi ve temizliğinin arttığı açıklandı. 

“Son haftalarda kurallara daha oldukça uyulmuş”

İTÜ UHUZAM Müdürü ve İnşaat Fakültesi Geomatik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Elif Sertel, AA muhabirine yapmış olduğu açıklamada, merkezin 1996’da Devlet Planlama Teşkilatı’nın desteğiyle kurulan Türkiye’nin ilk uydu yer istasyonu bulunduğunu, altyapısında birçok anten sistemi ve teçhizat bulunduğunu, anlaşmalı oldukları uydulardan direkt veri indirme ve veri almaya yönelik planlama hakkına haiz olduklarını söyledi.

Kovid-19 salgını sonrasında bilhassa sokağa çıkmaya yönelik bazı tedbirlerin getirilmesi ve hafta sonu sokağa çıkma yasağının uygulanmasıyla pek oldukça yerde beklendiği şekilde hareketliliğin azaldığına işaret eden Sertel, insan ve vasıta hareketliliğinin azalmasının etkilerini uydu vasıtasıyla uzaydan görüntülemek için planlama yaptıklarını söylemiş oldu.

Bilhassa yoğun olan meydanlar, sahiller ve havaalanlarında bir kısmı hafta içi, bir kısmı hafta sonuna denk gelen görüntüler kaydettiklerini aktaran Sertel, gözlemlerini şöyleki aktardı:

“Bilhassa insanların güzel havalarda doldurmuş olduğu meydanlar, Kovid-19 tesiri ve sokağa çıkma yasağının da gelmesiyle tamamen boş durumda. Üsküdar ve Eminönü sahil, İstiklal Caddesi ve civarından aldığımız örnekler var. İzmir sahilden aldığımız görüntüler sokağa çıkma yasağının uygulanmış olduğu pazar gününe denk geldi. Görüntüleri öncesi ve sonrasıyla kıyasladığımızda bilhassa insanların dışarı oldukça çıkmış olduğu, otoparkları oldukça kullandığı yerlerde artık otomobil görmüyoruz, otoparklar boş. Fazlaca kullanılan yollar ve caddelerde de vasıta trafiğinin eskisi şeklinde olmadığını gözlemleyebilmek mümkün. Çalıştığımız uyduya nazaran kimi zaman insan kalabalığı detayını da görebiliyoruz, kimi zaman araçlar ağırlıklı olabiliyor. Hepsini birleştirerek hareketlilik ne durumda, azalma-artma, kimi zaman kurallara uyulmuş mu onu bile takip edebiliyoruz. Görüntülerden son haftalarda kurallara daha iyi uyulduğuna yönelik informasyon çıkarımı yapabilmek mümkün.”

700 kilometre uzaklıktan görüntü alınıyor

Prof. Dr. Sertel, inceledikleri yer havaalanıysa oradaki tayyare sayısının artmasını beklediklerini ifade ederek, “Nitekim Kovid-19 salgınıyla beraber dünya genelinde uçuşlar neredeyse durmuş durumda olduğundan pek oldukça tayyare artık havaalanlarında park halinde. Dünyada da tüm havaalanları tertipli olarak uydu görüntüleriyle seyredilip, Kovid-19 öncesinde ve sonrasında havaalanında bulunan tayyare sayılarına bakılıyor. Bu havayolu şirketlerinin durumuyla ilgili de uzun solukta informasyon verebiliyor.” diye konuştu.

Anlaşmalı oldukları uydulardan oldukça yüksek çözünürlüğünde olan görüntüler indirdiklerini belirten Sertel, “Bunlar 30 santimetreden başlayarak birkaç metreye kadar değişen mekansal çözünürlükte. Görüntüde gördüğünüz bir px, uydunun türüne nazaran yerde 30 ila 50 santimetreye denk gelebiliyor. Bu da sizin ayırt edebileceğiniz detay anlamına geliyor. Çözünürlüğün 2 katı büyüklüğündeki nesneleri ayırt edebilmek mümkün. Bu uydular 600-700 kilometre uzaklıkta. O mesafeden bu detaya erişebilmek mühim bir teknoloji.” değerlendirmesini yapmış oldu.

“Kovid-19 hava standardını pozitif yönde anlamda etkiledi”

Sertel, azot dioksitin havada bulunan bir madde bulunduğunu, fazla olmasının havanın kirliliğini gösterdiğini, genel anlamda kış aylarında arttığını, bilhassa araçlardan çıkan emisyon gazının ve ısınmak için kullanılan kömürün artışa niçin bulunduğunu söyledi.

Avrupa Uzay Ajansı’nın uydularıyla da atmosferi izlediklerini dile getiren Sertel, şu detayları verdi:

“Hava kalitesine yönelik bir sistemleri var. Oradan veri indirerek hava kalitesinde bir değişim olmuş mu diye bakıyoruz. Zira Kovid-19 etkisiyle fabrikalar kapanıyor, trafik azalıyor. Bu da hava standardını pozitif yönde anlamda etkiliyor. Bu kadar azca hareketlilikte doğal kükürt dioksit şeklinde kirletici gazlar atmosferde artık olmuyor ya da oldukça azca oluyor. Bu hareketliliği gözlemleyebilmek mümkün. Bunun için gene Avrupa Uzay Ajansı’nın uydularından faydalanarak animasyon şeklinde videolar hazırlayıp değişik zamanlarda hava kalitesi ne şekilde değişmiş, onu yorumlayabiliyoruz. Hareketliliğin, trafik yoğunluğunun ve fabrikalar ile endüstriyel alanların çalışmalarının azca olduğu zamanlarda azot dioksit miktarı azalıyor ve hava daha temiz hale geliyor. Gözlemlerimiz genel olarak bununla uyumlu. Kovid-19 öncesi ve sonrasına baktığınız süre hava kalitesinde iyi, pozitif yönde anlamda düzelme söz mevzusu. “

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler