16.5 C
İstanbul
Salı, 9 Kasım 2021

YÖK, 40. yaşına yeni vizyonla giriyor

Benzer Haberler

Damla Sarıca
Eğitim Yazarı
Ankara

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) 40 yılı geride bırakırken, başta mezunların istihdamı ve üniversite-sanayi iş birliği olmak suretiyle kamuoyuyla paylaşılan “YÖK’ün geleceğe dair yeni vizyonu” doğrultusundaki emek harcamalar hız kazanmıştır.

YÖK, 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrası Ulusal Güvenlik Konseyi (MGK) tarafınca hazırlanarak 6 Kasım 1981’de piyasaya çıkan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile kuruldu. Türkiye’deki tüm yükseköğretim kurumlarını çatısı altında toplayan YÖK, bugün sayısı 207’i kabul eden yükseköğretim kurumu, 8 milyonun üstünde talebe, 180 binin üstündeki öğretim elemanı ile oldukça geniş bir kesim için emek harcamalar yapıyor ve koordinasyon görevi yürütüyor.

YÖK’e bugüne dek sırasıyla Prof. Dr. İhsan Doğramacı, Prof. Dr. Mehmet Sağlam, Prof. Dr. Kemal Gürüz, Prof. Dr. Erdoğan Teziç, Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan, Prof. Dr. Gökhan Çetinsaya ve Prof. Dr. Yekta Saraç başkanlık etti. Yükseköğretim Kuruluna, 30 Temmuz 2021’de atanan Prof. Dr. Erol Özvar başkanlık yapıyor.

2003’te 27 bin 426 olan araştırma görevlisi sayısı 2021’de 51 bin 548’e, 12 bin 621 olan tabip öğretim üyesi sayısı 41 bin 508’e, 5 bin 401 olan doçent sayısı 17 bin 778’e, 10 bin 187 olan profesör sayısı 30 bin 562’ye terfi etti. Türkiye’de vazife icra eden yabancı uyruklu öğretim elemanı sayısı da 3 bin 306’ya ulaştı.

Yükseköğretimde, nicel değişimlerin yanı sıra üniversitelerde kalite odaklı yapısal dönüşümler ile ilgili emek harcamalar sürüyor. Bu kapsamda, Yükseköğretimde Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma, YÖK 100/2000 Doktora Burs Projesi, Hedef Odaklı Uluslararasılaşma, Yükseköğretimde Dijital Dönüşüm Projesi, Açık Bilim ve Açık Erişim Projesi, Geleceğin Meslekleri Projesi, YÖK-Gelecek Projesi, YÖK-Anadolu Projesi, YÖK Sanal Laboratuvar Projesi yürütülüyor.

Öncelik salgın devam ederken üniversiteleri karşı karşıya eğitime açmak oldu

Prof. Dr. Erol Özvar’ın göreve gelmesinin arkasından açıklamış olduğu “YÖK’ün geleceğe dair yeni vizyonu” ile dikkatler, yükseköğretim sisteminde yeni dönemde hayata geçirilecek yapısal değişikliklere çevrildi.

Yeni YÖK Başkanı’nın önceliği, Kovid-19 salgını sebebiyle üniversitelerde ortalama 1,5 yıl süresince ara verilen karşı karşıya eğitimin tekrardan başlatılması oldu. Özvar, üniversite rektörleri ile ilk kez bir araya gelmiş olduğu görüşmede, 2021-2022 eğitim ve öğretim senesinde üniversitelerde örgün eğitimin karşı karşıya başlatılacağını açıklayarak bu konudaki kararlılığı ortaya koydu.

Salgın devam ederken verilen karşı karşıya eğitim sonucu, üniversitelerde eğitim alan öğrencilerin bir kısmının yurtlarda kalması, yemekhane, kütüphane benzer biçimde ortak alanların kullanılması benzer biçimde nedenlerle zor bir süreci bununla beraber getirdiğinden YÖK bu mevzuda, salgının seyrine nazaran harmanlanmış eğitim modellerini kullanabilmeleri mevzusunda üniversitelere yetki verdi.

Üniversitelerde salgın sürecinde sıhhatli kampüs uygulamaları mevzusunda YÖK, TSE ve Sıhhat Bakanlığınca geçen yıl hazırlanan rehber güncellendi ve yeni duruma uyarlandı. YÖK’ün çerçeve kararlarını içeren iki rehberde, Kovid-19 tedbirlerinin yanı sıra eğitim öğretim süreçlerine ilişkin detaylara yer verildi. Bu kapsamda, üniversitelerde, derslerin yüzde 40’ı yada herhangi bir dersin yüzde 40’ının uzaktan eğitim yöntemiyle yapılabilmesi kararlaştırıldı.

Aşılanma çağrısı neticesinde oldukça yüksek oranlara ulaşıldı

YÖK Başkanı Özvar, değişik mecralardan üniversitelerdeki öğretim elemanlarına, yönetimsel personele ve öğrencilere aşı olmaları mevzusunda da çağrıda bulunmuş oldu. YÖK’ün son verilerine nazaran, Kovid-19’a karşı aşı olan ve korunması olan öğrencilerin oranı yüzde 79,21, bilimsel niteliği olan personel oranı yüzde 93,27, yönetimsel personelin oranı ise yüzde 90,70’e ulaştı.

Büyük veri hazırlıkları

YÖK Başkanlığı, yeni dönemle beraber “büyük veri” teriminin altını çizecek adımlar atacak.

Türkiye’de sayıları 207’ye ulaşan üniversitelerde üretilen bilimsel niteliği olan emek harcamalar, bilimsel yayınlar, projeler, derslerin büyük veri olarak ulaşılabilir hale gelmesi için yeni teknikler devreye alınacak.

Üniversitelerde bilimsel niteliği olan performansa dayalı yönetim anlayışı

YÖK’ün yeni vizyonunda, yükseköğretimdeki en mühim gündem maddesi olarak üniversitelerde “bilimsel üretkenliği” öne çıkaran emek harcamalar gösteriliyor.

Üniversite yönetimlerinin bilimsel niteliği olan performansı esas alan bir yönetimi benimsemesinin önemine vurgu meydana getirilen yeni gösterime nazaran, öğretim elemanlarının bilimsel üretimi yakından izlenecek ve üniversite içi yönetim politikaları oluşturulacak, atama, yükseltme, proje destekleme ve teşvik mekanizmaları bu üretkenlik esasına nazaran yapılacak.

Üniversitelerde bilimsel üretkenliğin yanı sıra benzer anlama gelecek bilimsel niteliği olan performansın izlenmesi de öncelikli konuların başlangıcında geliyor. Vizyonda yer edinen bu yöndeki ifadeler, bilimsel niteliği olan performansa dayalı üniversite yönetiminin hayata geçirilmesi yolunda yeni çalışmaların yapılacağı yönünde işaretler barındırıyor.

Yeni gösterime nazaran, üniversitelerin ülkedeki istihdama sağlayacağı katkı, YÖK’ün üniversiteleri çeşitli şekillerde değerlendirdiği çalışmalarında bir parametre olarak gösterilecek. Yeni dönemde, yükseköğretim kurumlarının istihdam konusunu hususi bir odak haline getirmeleri umut ediliyor. Böylece Türkiye’de iş gücü piyasası ve üniversitelerin kendi mezunlarının istihdamlarını izleyen bir yönetim anlayışının hızlandırılması hedefleniyor.

Bunun yanında 11. Kalkınma Planı kapsamındaki fiil planları içinde yer edinen ve ulusal teknoloji hamlesi için gereksinim duyulan iş gücü profilinin belirlenmesi, bu ihtiyaca dönük yükseköğretim programlarında güncelleme yapılması ile ilgili başlatılan süreçler çeşitlendirilerek devam ettirilecek.

Üniversite-sanayi iş birliğinde yeni modeller

YÖK’ün yeni döneminde, üniversite-sanayi iş birliği modellerinin geliştirilmesi de ayrı bir mevzu başlığı olarak değerlendirilecek. Bu kapsamda, üniversitelerin bazı bölümlerinin sanayinin belirli yerlerinde konumlandırıldığı yeni modeller gündeme getirilecek.

Kurulun gelecek vizyonunda yer verdiği bir öteki mevzu başlığı ise üniversiteler içinde devlet ve vakıf üniversitesi ayrımının ortadan kaldırılması olarak belirtiliyor. Özvar, Ulusal Eğitim Bakanlığının 2022 yılı bütçesinin görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda yeni dönemde vakıf üniversitelerini de araştırma üniversitesi konsepti içinde değerlendireceklerini deklare etti.

Internasyonal talebe ve öğretim elemanı sayısında çıta yükselecek

Yükseköğretim Kurulu, uluslararasılaşmayı bir stratejik hedef olarak benimseyerek bu mevzuda üniversiteleri teşvik edici emek harcamalar yürütüyor. Üniversitelerdeki internasyonal talebe sayısı son yıllarda mühim seviyede arttı. Yükseköğretim sistemindeki internasyonal talebe sayısı 182 değişik ülkeden 240 bine ulaştı. Bu sayı ile Türkiye, dünyada en fazlaca internasyonal talebe kabul eden ilk 10 ülkeden biri oldu. YÖK, yeni dönemde yükseköğretimde uluslararasılaşma çıtasını yukarı taşıyacak. Talebe ve öğretim elemanı hareketliliğine üçüncü bir mevzu daha eklenecek ve internasyonal saygınlığı olan öğretim elemanları Türk üniversitelerinde istihdam edilmek suretiyle ülkeye çağrı edilecek.

Türk üniversiteleri, internasyonal bilim akademileri ile yeni iş birlikleri meydana getirecek

Ek olarak, Türk üniversitelerinin, elit internasyonal bilim akademileri ve kurumlarıyla daha yakından etkileşime girmesi ve yeni iş birlikleri için hazırlıklar devam ediyor. Bilim adamlarının daha nitelikli gösterim yapabilmeleri ve üretkenliklerini arttırabilmeleri için internasyonal saygınlığı olan yabancı meslektaşlarıyla beraber çalışmalarını sağlayacak olanak ve altyapının güçlendirileceği emek harcamalar yürütülecek.

Yeni dönemde ek olarak bilim diplomasisinin Türkiye’nin internasyonal politikasında daha etkin ve mühim roller oynaması için faaliyetlere devam edilecek. Bunların yanında Türk üniversiteleri, değişik kurumların açıklamış olduğu sıralamalara nitelikli üretim ve gösterim yöntemiyle girmeleri için teşvik edilecek.

Yeni dönemde üniversiteler ile fazlaca daha yakın kontakt ve iş birliği ile yükseköğretim hayatına katkı verme yönünde emek harcamalar yürütülmesi de hedefleniyor.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler