17.3 C
İstanbul
Çarşamba, 16 Haziran 2021

Orman yangını, çölleşme, kuraklık ve arazi bozulumu her yıl küresel ekonomiye 15 trilyon dolar zarar veriyor

Benzer Haberler

Eralp Yalçın
Ekonomi Yazarı
Ankara

Dünyada iklim değişikliği ve küresel sıcaklıktaki yükselişler sebebiyle giderek tesirini artıran orman yangınları, çölleşme, kuraklık ve arazi bozulumu her yıl küresel ekonomiye 15 trilyon dolar zarar veriyor.

Çölleşme tehdidinin yol açmış olduğu problemler ve buna karşı yürütülen mücadeleye yönelik Birleşmiş Milletler (BM) kararıyla 1994’ten bu yana her yıl 17 Haziran, “Dünya Çölleşme ve Kuraklıkla Savaşım Günü” olarak kutlanıyor.

BM Çölleşme ile Savaşım Sözleşmesi’nin (UNCCD) 26’ncı yıl dönümüne denk gelen bu yılki etkinlikler, “bozulmuş araziyi sıhhatli araziye dönüştürmek ” temasına odaklanacak.

2025’e kadar 1,8 milyar insan ciddi su kıtlığı yaşayabilir

AA muhabirinin BM verilerinden derlediği bilgilere gore çölleşme, arazi tahribatı ve kuraklık, orman yangınları, çölleşme ve öteki arazi bozulmalarının küresel ekonomiye her yıl ortalama 15 trilyon dolara yakın zarar veriyor ve Dünya Bankası’nın 85,8 trilyon dolar olarak hesapladığı dünya ekonomisinin yüzde 10-17 küçülmesine niçin oluyor.

Küresel kuraklığın daha da derinleşeceği, 2025 yılına kadar dünyada ortalama 1,8 milyar insanoğlunun ciddi su kıtlığı yaşayacağı ve dünya nüfusunun üçte ikisinin su sıkıntısı çekeceği tahmin ediliyor.

Kuraklıklar yavaş gelişmesine karşın öteki afet türlerinden daha çok ölüme niçin oluyor. Küresel kuraklığın, 2045 yılına kadar ortalama 135 milyon insanı evlerinden edeceği öngörülüyor.

Her yıl 12 milyon hektar ekilebilir arazi kuraklık ve çölleşme sebebiyle kaybediliyor, bu durumdan 100’den fazla ülkede 1,5 milyar insan etkileniyor.

BM Besin ve Ziraat Örgütüne (FAO) gore de çölleşmenin yayılması durdurulmazsa, 2030 yılına kadar Afrika’nın ekilebilir alanlarının üçte ikisi kaybedilebilir.

Aşırı kuraklıkla karşı karşıya kalanların sayısı iki katına çıkabilir

Dünya Ekonomik Forumu’nun web sitesinde piyasaya çıkan ve 125 yılı kapsayan 27 değişik küresel hidrolojik iklim simülasyonuna dayanan bir araştırmaya gore, aşırı kuraklıkla karşı karşıya kalan insan sayısının, bu yüzyılın sonuna kadar iki katına çıkabilir.

Araştırmacılar, iklim değişikliği ve kuraklığın, dünyanın üçte ikisinde organik kaynak sularının büyük oranda azalmasına niçin olacağını tahmin ediyor. 21. yüzyılın sonlarında ise karaların ve aşırı kuraklıkla karşı karşıya kalan insan sayısının yüzde 3 olduğu 1976-2005 dönemine nazaran iki kattan fazla artarak yüzde 7-8’e çıkacağı öngörülüyor.

Güneydoğu Asya’da 2015 ve 2018 kuraklıkları 325 milyon insanı etkiledi

UNCCD’ye gore, iklim değişikliğinin etkilerinden meydana gelen aşırı ve değişken hava vakaları, bilhassa “Sahel” olarak malum Sahra Çölü’nün şimal bölümündeki yarı kurak kesim ve Cenup Asya şeklinde bölgelerde yoksulluğun daha ciddi boyutlara gelmesine yol açıyor.

Afrika’nın kuru bölgelerindeki ve Karayipler ile Pasifik’teki adalarda kırılgan ekosistemler de nüfus artışı ve iklim değişikliği ile karşı karşıya. Topraktan verim alınamaması ve su kıtlığının niçin olduğu açlık ve yoksulluk, mecburi göç ve çatışmalar için zemin oluşturuyor.

Yeni olmasa da çölleşmenin bilhassa Afrika için son yıllarda daha da artan bir halde ciddi iktisat ve kalkınma üstünde etkilerinin olduğu dile getiriliyor. Afrika’nın güneyinde önceki yıllarda meydana gelen kuraklık sonucu ortalama 40 milyon insan etkilendi.

Her yıl yalnız çölleşme sonucu oluşan arazi bozulumu dünya genelinde ekonomilere 490 milyar dolar veriyor.

Güneydoğu Asya, averaj olarak her beş yılda bir meydana gelen şiddetli kuraklıklarla uzun süredir savaşım ediyor. Uzun soluklu 2015 ve 2018 kuraklıkları, yirmi yıl süresince kaydedilen en şiddetli kuraklıklar bölgede aynı anda ekilebilir arazilerin yüzde 70’inden fazlasını ve 325 milyondan fazla insanoğlunun yaşamını etkiledi. Bölgedeki hiçbir ülke, geçim kaynaklarının ve besin güvenliğinin kesintiye uğramasının yanı sıra orman yangınları da dahil olmak suretiyle kuraklığın yıkıcı etkilerinden kurtulamadı.

Son olarak veriler, bölge nüfusunun yüzde 15 ila 25’inin tekrarlayan kuraklıklara orta yada yüksek seviyede maruz kaldığını gösteriyor.

Türkiye 1998’de UNCCD’ye taraf oldu

Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Savaşım Sözleşmesi, 14-15 Ekim 1994’te imzalandı ve 26 Aralık 1996’da resmen yürürlüğe girdi.

Sözleşme ile çölleşmenin küresel ölçekte ne durumda bulunduğunu ortaya koymak, ülkeleri çölleşme ile savaşım mevzusunda çalışmaya teşvik etmek, çölleşmeden etkilenen ülkelerde sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasına katkıda bulunmak, ülkeler içinde bu konudaki iş birliğini geliştirmek emek harcamaları desteklemek için ulusal ve küresel fonları harekete geçirmek amaçlanıyor.

Türkiye, 2018 yılı itibarıyla toplam 197 ülkenin taraf olduğu UNCCD’ye, 31 Ağustos 1998’de katıldı.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler