18.9 C
İstanbul
Pazar, 30 Mayıs 2021

Küresel piyasalar ABD’nin istihdam verilerine odaklandı

Benzer Haberler

Eralp Yalçın
Ekonomi Yazarı
İstanbul

Küresel piyasalarda, kısmen azalan enflasyon endişeleriyle dünya genelinde hisse piyasalarında alış ağırlıklı bir seyir izlenirken, gelecek hafta ABD’de ziraat dışı istihdam ve dünya genelinde Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri başta olmak suretiyle yoğun veri gündemi takip edilecek.

Analistler, küresel enflasyon endişelerinin kısmen hafiflemesi, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını sonrası ekonomilerdeki toparlanmaya ilişkin iyimserliğin devam etmesi ve emtia fiyatlarının görece sakin seyretmesiyle küresel hisse piyasalarının alıcılı pozisyon aldığını bildirdi.

Gelecek hafta ABD’de açıklanacak istihdam raporundaki verilerin yatırımcıların odağına yerleştiğini aktaran analistler, ABD Merkez Bankası’nın (Fed), hala Kovid-19 salgını öncesi seviyelere çıkmayı başaramayan iş gücü piyasası istatistiklerinin oldukça yakından takip ettiğini beyan etti.

Bu hafta ABD ve Almanya’da açıklanan Gayrisafi Yurt içi Hasıla (GSYH) verilerinin yatırımcıların gündeminde bulunduğunu aktaran analistler, 89,5 ile 7 Ocak’tan bu yana en düşük seviyeye gerileyen dolar endeksinin de varlık fiyatlamalarında etkili bulunduğunu dile getirdi.

ABD senenin ilk çeyreğinde yüzde 6,4 büyürken, Alman ekonomisi ise 1. çeyrekte yüzde 1,8 daraldı.

Öte taraftan, haftanın ilk çeyreğinde 7 Mayıs’tan bu yana en düşük düzey olan yüzde 1,55’e gerileyen ABD’nin 10 senelik tahvil faizleri, sonrasında kayıplarının bir kısmını kapatsa da haftayı 3 baz puan azalışla yüzde 1,58’den tamamladı.

Küresel bazda enflasyon endişelerinin ortaya çıkmasında mühim rol oynayan emtia tutarları ise iki haftalık düşüş eğiliminin peşinden bu hafta kayıplarını kısmen telafi etti. Bakırın libresi haftayı yüzde 2,5 kıymet kazancıyla 4,63 dolardan tamamladı.

Artan risk algısıyla yükseliş eğilimini üst üste 4. haftaya taşıyan altının ons fiyatı da haftalık bazda yüzde 1,1 primle 1.903,85 dolara çıkarken, hafta içinde 8 Ocak’tan bu yana en yüksek düzey olan 1.912,76 dolar seviyesi görüldü. Bununla beraber analistler, senenin kalan döneminde ABD Merkez Bankası’nın (Fed) tahvil alımlarını tekrardan gözden geçirmesi ve azaltması halinde yükselmesi beklenen tahvil faizlerinin, altının ons fiyatındaki yükseliş eğilimini törpüleyebileceğini aktardı.

Bu hafta kripto para piyasalarında nispeten sakin bir seyir gözlemlendi. Bitcoin hafta içinde 43.493 dolara kadar yükselse de bu seviyelerde tutunamayarak kazançlarının bir kısmını iade etti ve 35 bin dolar seviyelerinde dengelendi.

Brent petrolün varil fiyatı ekonomilerdeki toparlanmaya ilişkin iyimserlikle yükseliş eğiliminde hareket ederek haftayı yüzde 3,9 artışla 69,3 dolardan tamamladı. Analistler, öte taraftan, İran’a yönelik ambargoların kaldırılabileceğine ilişkin haber akışı ve Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’nün (OPEC) gelecek hafta gerçekleştireceği toplantının petrol tutarları üstünde etkili olmasının beklendiğini dile getirdi.

New York borsası kısmen azalan enflasyon endişesiyle alıcılı seyretti

Bu hafta ABD gündeminin odağında enflasyon bulunmaya devam ederken, gelecek hafta açıklanacak ziraat dışı istihdam verisinin ve Fed’in “Bej kitap” raporunun Fed’in yol haritasına ilişkin ipuçları verebileceği belirtiliyor.

Analistler, enflasyonun geçici olmasının beklendiğine ilişkin açıklamalara rağmen iş gücü piyasasındaki hareketliliğin Fed’i erken adım atmaya zorlayabileceği endişesinin fiyatlamalarda etkili olabileceğini aktardı.

ABD Gömü Bakanı Janet Yellen, bu hafta Temsilciler Meclisi’nde yapmış olduğu konuşmada, enflasyondaki artışın geçici olacağını sadece bu senenin sonuna kadar sürebileceğini bildirdi. Faiz oranlarının muhteşem seviyede düşük olduğuna işaret eden Yellen, toparlanmadan sonrasında bile bir çok ekonomistin bunun devam edeceğine inandığını beyan etti.

Öte taraftan, ABD Başkanı Joe Biden’ın 2022 mali yılına yönelik 6 trilyon dolarlık ilk kapsamlı bütçe teklifinde altyapı, sıhhat ve eğitim benzer biçimde harcamalara yönelik finansmanın artırılması planlanıyor. Beyaz Saray, 1 Ekim’de başlamış olacak 2022 mali yılına yönelik hükümet harcamalarını içeren ilk kapsamlı bütçe teklifini ABD Kongresi’ne sundu.

Analistler, hafta içinde mevzuya yönelik haber akışının da New York borsasındaki yükselişte etkili bulunduğunu altını çizdi.

ABD’de bu hafta açıklanan verilere bakılırsa, dayanıklı mal siparişleri nisanda aylık yüzde 1,3 azalarak beklentilerin altında kaldı.

Çekirdek kişisel tüketim harcamaları yüzde 0,7 ile öngörülerin üstünde artarken analistler, söz mevzusu verinin enflasyon endişelerini beslediğini belirtti.

ABD’de kişisel gelirler yüzde 13,1 azalsa da tahminlerden iyi gerçekleşirken, kişisel harcamalar yüzde 0,5 artışla beklentilere paralel seyretti.

Michigan Üniversitesi Tüketici Itimatı ise mayısta 82,9’la tahminlere paralel gerçekleşirken, ankete katılanların 1 yıl sonraki enflasyon beklentisi yüzde 4,6’da durağan(durgun) kaldı.

Söz mevzusu gelişmelerle alıcılı bir seyir izleyen New York borsasında, haftalık bazda Nasdaq endeksi yüzde 2,06, S&P 500 endeksi yüzde 1,16 ve Dow Jones endeksi de yüzde 0,94 kıymet kazanmıştır.

31 Mayıs ile süregelen haftanın veri takviminde, salı imalat endüstri PMI ve inşaat harcamaları, çarşamba Bej kitap raporu, perşembe ADP istihdam raporu ve hizmet sektörü PMI ve cuma ziraat dışı istihdam ve işsizlik oranı ile beraber Fed Başkanı Jerome Powell’ın iklim değişikliği ile ilgili bir panelde yapacağı konuşma takip edilecek. Pazartesi ABD’de hisse piyasaları dinlence sebebiyle kapalı olacak.

Avrupa’da endeksler üstün derece elde etti

Avrupa’da devam eden aşılamayla beraber ekonomilerdeki toparlanmanın hızlanacağı ve Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) Pandemi Acil Varlık Alım Programı’nı (PEPP) 10 Temmuz’daki görüşmede azaltmayabileceğine ilişkin tahminler, Avrupa borsalarında alış ağırlıklı bir seyir izlenmesinde mühim rol oynadı.

Bazı, ECB yetkilileri hafta içinde yaptıkları konuşmalarda enflasyonda hedefledikleri seviyelere ulaşmaları halinde varlık alım programında bir kesintiye gitmenin mantıklı olabileceğini sadece halen bu seviyelerin uzağında olduklarını dile getirdi.

Öte taraftan, hafta içinde meydana gelen Avrupa Birliği Liderler Zirvesi sonrası Rusya ile ilgili gerilimin artabileceği endişeleri Avrupa borsalarında yukarı yönlü hareketi törpüleyen etken oldu.

Almanya Başbakanı Angela Merkel, zirvede Rusya’nın siyasetine karşı beraber ve koordineli tepki gösterilmesi mevzusunda aynı fikir kalındığını söylemiş oldu. İtalya Başbakanı Mario Draghi de zirve sonrası yapmış olduğu açıklamada Rusya ile ilgili olarak “Son zamanlarda hem web üstünden hem de casuslar üstünden yürütülen müdahale düzeyi kaygı verici hale geldi” ifadesini kullandı.

Hafta içinde Almanya’da açıklanan verilere bakılırsa Ifo beklentiler endeksi 102,9, cari durum endeksi,95,7 ve iş dünyası endeksi 99,2 ile beklentileri aştı.

Avro/dolar paritesi bu gelişmelerle 4 Ocak haftasından bu yana en yükse düzey olan 1,2268’e çıksa da kazançlarını kısmen iade etti ve haftayı yüzde 0,1 artışla 1,2195’ten tamamladı.

Almanya ve Fransa borsalarında zamanı zirvelerin görüldüğü haftada, İtalya’da Şubat 2020’den bu yana en yüksek düzey görüldü.

Haftalık bazda Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,53 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,53 artışla haftalık kapanış rekoru kırarken, İtalya’da MIB 30 endeksi 0,22 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,06 terfi etti.

Gelecek hafta; pazartesi Avro Bölgesi’nde OECD Ekonomik Görünüm Raporu ve ALmanya’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), salı bölge genelinde imalat endüstri PMI, çarşamba Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perşembe bölge genelinde hizmet sektörü PMI ve cuma Avro Bölgesi’nde perakende satışlar takip edilecek. Pazartesi İngiltere’de dinlence sebebiyle hisse piyasaları kapalı olacak.

Asya piyasaları alıcılı seyretti

Asya borsalarında da küresel hisse piyasalarına paralel bu hafta alıcılı bir seyir izlenirken, dolar/yuan paritesi 6,3631 ile 14 Mayıs 2018 haftasından bu yana en düşük seviyeye geriledi.

Analistler, kısmen azalan enflasyon endişelerinin hisse piyasalarını desteklemesine rağmen yuandaki kıymet kazancının küresel enflasyon endişelerini destekleyebileceği uyarısında bulunmuş oldu.

Kıymetli yuanın Çin mallarında fiyat artışlarına sebep olabileceğine dikkati çeken analistler, bu durumun da dünya genelinde fiyat artışlarına yol açabileceğini aktardı.

Bu hafta Japonya’da açıklanan Tokyo TÜFE yüzde 0,4 azalsa da beklentilerin üstünde kalırken, işsizlik yüzde 2,8 ile tahminlerin üstünde gerçekleşti.

Bu gelişmelerle, bu hafta Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,94, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 3,28 ve Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 1 kıymet kazanmıştır.

31 Mayıs ile süregelen haftanın veri takviminde, pazartesi günü Japonya’da endüstri üretimi ve perakende satışlar, salı Çin’de Caixin imalat endüstri PMI, perşembe Çin’de Caixin hizmet sektörü PMI verileri takip edilecek.

Yurt içi piyasalar negatif ayrıştı

Bu hafta BIST 100 endeksi, analistlerin mühim direnç bulunduğunu belirttiği 1.460 seviyesinin yukarı yönlü kırılamamasıyla beraber artan satış baskısıyla düşüşe geçerken, gelecek hafta gözler gelişme ve enflasyon verisinde olacak.

Yurt içi piyasalarda bu hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yayınladığı (TCMB) Finansal İstikrar Raporu ve siyaset yapıcıların açıklamaları yatırımcıların odağında yer aldı.

TCMB raporunda, “Senenin geri kalanında sıkı parasal duruşun etkilerinin belirginleşmesiyle cari dengede ve enflasyon görünümünde beklenen iyileşme makrofinansal istikrarı destekleyecektir.” ifadelerine yer verilirken, gelecek dönemde ekonomik büyümede ülkeler arasındaki farklılaşma ve gelişmiş ülke para politikalarına dair belirsizliklerin gelişmekte olan ülkelere yönelik ana para akımlarında oynaklığa niçin olabileceği aktarıldı

Gömü ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan da, salgın sebebiyle lüzumlu olabilecek her türlü harcamayı yapmakta emin olduklarını belirterek, “Odaklı, seçici ve geçici nitelikteki desteklerle vatandaşımızın yanında olacağız, kimsenin bundan en küçük bir şüphesi olmasın. Elbet bunu yaparken de orta vadeli bütçe hedeflerimizden sapmayacağız.” dedi.

Internasyonal kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s ise takviminde yer almasına rağmen Türkiye’nin kredi notu ve görünümüne ilişkin bir güncelleme paylaşmadı.

Hafta içinde açıklanan veriler bakılırsa, Türkiye’nin dış tecim açığı nisanda 3 milyar 58 milyon dolar olurken, kapasite kullanım oranı yüzde 75,3’e geriledi.

Bu gelişmelerle BIST 100 endeksi satıcılı bir seyir izleyerek haftayı yüzde 2,05 azalışla 1.422,06 puandan tamamladı. Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 1.470 puanın mühim direnç, 1.390 ve 1.360 seviyelerinin destek konumunda bulunduğunu söylemiş oldu.

Türki lirası ise ABD’nin 10 senelik faizindeki artışın niçin olduğu gelişmekte olan ülke para birimlerindeki satış baskısından en negatif etkilenen para birimi oldu. Dolar/TL 8,6165 ile zirvesini görmesinin peşinden bundan önceki hafta kapanışına bakılırsa yüzde 1,66 kıymet kazanarak 8,5579 seviyesinden kapanış yapmış oldu.

Gelecek hafta yurt içinde pazartesi GSYH, salı imalat endüstri PMI, perşembe TÜFE ve yurt içi ÜFE ve cuma günü TÜFE bazlı gerçek efektif döviz kuru ile kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in Türkiye değerlendirmesi takip edilecek.

AA Finans Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, GSYH’nin 1. çeyrekte yüzde 6,4 büyümesini, mayıs ayında TÜFE’nin ise yüzde 1,39 artmasını bekliyor.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler