9.6 C
İstanbul
Cumartesi, 17 Nisan 2021

Kovid-19 internasyonal bankalarda batık kredi endişesini artırdı

Benzer Haberler

Eralp Yalçın
Ekonomi Yazarı
Londra

Internasyonal bankalar, koronavirüs (Kovid-19) salgını sebebiyle yaşanmış olan küresel ekonomik koşullardaki bozulmanın peşinden artan batık kredi riskine karşı hareket geçerken, sorunlu krediler için ayrılan karşılıklar şimdiden 40 milyar doların üstüne çıktı.

Dünya ekonomisi, Kovid-19 salgını sebebiyle tarihte benzeri görülmemiş bir krizin eşiğine gelirken, sürecin her alanda olduğu şeklinde küresel bankacılık sektörü açısından da mühim sonuçlar doğurması planlanıyor.

Koronavirüs salgını sebebiyle en gelişmiş ekonomilerde bile dengelerin alt üst olması, şirketlerin batkı etmesi, işten çıkarmaların başlaması sebebiyle, oldukça sayıda şirket ve kişinin bankalara olan kredi borcunun ödemeyeceği düşünülüyor. Bundan dolayı bankalar, Lehman Brothers’la süregelen küresel ekonomik krizden 12 yıl sonrasında, bu kez virüs salgını sebebiyle batık kredi riski ile karşı karşıya.

Ortalama 2,8 trilyon dolarlık İngiliz ekonomisinin 23 Mart tarihinde karantinaya girmesi ile beraber New York’un peşinden dünyanın ikinci en büyük finans merkezi konumunda olan Londra’nın finans merkezinde sokaklar bugün halen boş. Ülkeler iktisat ve iş gücü üstünde yıkıcı tesirleri olan karantina uygulamasından çıkış yollarını ararken, bankalar ve finans kuruluşları da düşük faiz ortamında verilen kredilerin öğrenim edilememesi olasılığına karşı kendilerini korumaya almak için adımlar atıyor.

İngiliz bankası Barclays 123 senelik tarihinde ilk kez bu seviyede karşılık ayırdı

İngiltere’nin önde gelen bankalarından Barclays, koronavirüs salgınının bankaya toplam maliyetinin 2,1 milyar sterlini bulmasını bekliyor. Üstelik bankanın bu senenin çeyreğindeki vergilendirme öncesindeki karı bundan önceki senenin aynı dönemine kıyasla yüzde 40 azalarak 900 milyon sterline gerilemiş durumda.

Şimdiden hazırlıklarını buna bakılırsa meydana getiren bankanın üst yöneticisi (CEO) Jes Staley, geçtiğimiz ay, “2,1 milyar sterlini kredi düzeltme bedeli olarak ayırmamız, Kovid-19 salgınının ihtimaller içinde tesiri mevzusundaki tahminlerimizi yansıtmaktadır.” ifadelerini kullanmıştı.

Bu seviyede bir provizyon bankanın 123 senelik tarihinde ilk kez ayrılıyor.

İngiltere’nin en büyük bankası HSBC ise bu senenin ilk çeyreğindeki vergi öncesi karının bundan önceki senenin aynı dönemine kıyasla yarıya inmesine karşın, batık kredilerin toplamının 2,4 milyar sterlin seviyesinde olmasını bekliyor.

Koronavirüs salgınında ekonomisi en ciddi şekilde darbe alan İtalya’nın en büyük bankası UniCredit, batık krediler için 900 milyon avro (972,5 milyon dolar), Almanya’nın en büyük bankası Deutsche Bank ise 500 milyon avro (540,2 milyon dolar) ayırmış durumda.

Yalnız ABD’nin en büyük altı bankası geçen yıla oranla batık kredilere karşı ayırdıkları provizyonu ortalama yüzde 350 artırarak 25 milyar dolara yükseltti. Avrupa’daki bankalar ise batık kredi provizyonunu bundan önceki yıla kıyasla yüzde 269 artırarak 16 milyar dolara çıkardı.

Gelecek haftalarda öteki önde gelen internasyonal bankaların batık kredilere ilişkin yeni provizyon paketleri açıklamasıyla söz mevzusu meblağın toplamda 50 milyar doları aşması planlanıyor.

“Ayrılan karşılıklar bankaların birinci çeyrek karlarını belirgin şekilde aşağı çekti”

Mevzuya ilişkin olarak AA muhabirinin sorularını yanıtlayan Swissquote Bank Kıdemli Analisti İpek Özkardeşkaya, “Bankalar batık kredi risklerine karşı önlemlerini oldukça sıkı bir halde almaya başladı. Birinci çeyrek bilançolarında batık krediye karşı provizyonlar milyar dolarları aştı.” ifadelerini kullandı.

Alınan önlemlerin internasyonal bankaların birinci çeyrek karlarını belirgin şekilde aşağı çektiğinin altını çizen Özkardeşkaya, “Fakat bununla beraber ödenmeyen kredi borçlarına karşı bankaların hazırlık yapması ve temellerinin sağlam olması yatırımcının içini rahatlattı. Doğal, bu önlemler, sistemik bir krizin önlenmesi açısından da mühim olduğundan banka hisselerine uzun solukta destek verecek adımlar.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

Öte taraftan gelişmiş ekonomilerde, salgın sebebiyle ekonomik daralmanın finans kurumlarının öngörülerinin de üstünde gerçekleşmesi durumunda, ayrılan batık kredi provizyonlarının da kafi gelmeyebileceği ifade ediliyor.

“2008 krizi finans sektöründen başladı, şimdiki daha oldukça gerçek sektör alanında”

Mesela, Citigroup Analisti Andrew Coombs’un hazırladığı bir raporda, “Deutsche Bank, Avro Bölgesinde bu senenin sonunda yüzde 6,9 seviyesinde daralma bekliyor. Bu da ek olarak iyimser bir tahmin.” ifadesine yer verdi.

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Bölgesel Başekonomisti Roger Kelly de ileride finans sektöründe oluşabilecek büyük şoklara ilişkin şu uyarıda bulunmuş oldu:

“Bence, şu anda yaşananlar ile son küresel finansal krizde yaşananlar ayırmak lazım. 2008 krizi, finans sektöründe başladı ve kredi sıkışması kanalıyla gerçek ekonomiye sirayet etti. Şu anki durumda ise problemler daha oldukça gerçek sektör alanında. Önümüzdeki zorluklardan biri, bu krizin finans sektörüne sirayet etmesinin önüne geçtiğimizden güvenli olmak. Bu şekilde bir durum gerçek sektörde gördüğümüz problemleri daha da artırır.”

“Çin bankalarının sorunlu kredilerinin toplam hacmi 2,1 trilyon dolara denk geliyor”

Ek olarak, salgının ekonomik etkilerinin kısmen daha erken hissedildiği Çin bankalarının varlık kalitelerine ilişkin endişeler de artıyor.

Çin otoriteleri bankalara zor durumda olan şirketleri kredi kanalıyla desteklemeleri çağrısında bulunsa da bankaların varlık kalitelerindeki bozulma endişesi ile bu adımı atmakta çekimser davranabileceği düşünülüyor.

Internasyonal kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Çin’de bankacılık sektöründe batık kredilerin toplam kredilere oranının geçen seneki yüzde 1,5 seviyesinden bu yıl yüzde 3,5 seviyesine yükselmesi planlanıyor.

Bir öteki internasyonal kredi derecelendirme kuruluşu Stardard & Poor’s ise kısa sürede Çin bankalarının toplam ticari kredilerinin yüzde 11,5’inin ödemelerinin ya gecikeceğini ya da takibe düşeceğini öngörüyor. Bu sorunlu kredilerin toplam hacmi ise ortalama 2,1 trilyon dolara denk geliyor.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler