16.4 C
İstanbul
Pazartesi, 22 Kasım 2021

Körüklü çizme ustası siparişlere yetişemiyor

Benzer Haberler

Eralp Yalçın
Ekonomi Yazarı
İzmir

İzmir’in Tire ilçesindeki atölyesinde tek başına üretim icra eden körüklü çizme ustası Hasan Hüseyin Öter, siparişlere cevap vermekte zorlanıyor.

Geçmişte efelerin ve ağaların “alametifarikası” olan körüklü çizmeler, artık yalnızca hususi siparişler için üretiliyor.

Halk oyunu toplulukları, dizi ve film sektörünün yanı sıra meraklılar da Ege Bölgesi’ndeki azca sayıdaki ustaya sipariş vererek, bu hususi çizmelerden edinebiliyor.

İzmir’in Tire ilçesinde 71 yaşındaki Hasan Hüseyin Öter, Zamanı Kutu Han’daki atölyesinde tek başına, geleneksel yöntemle körüklü çizme üretiyor.

Hasan Hüseyin Öter, AA muhabirine, kendisinin Karateke köyü Yörüklerinden bulunduğunu, mesleğini ise 11 yaşlarındayken çıraklığını halletmeye başladığı ustası İrfan Kahya’dan öğrendiğini söylemiş oldu.

Tire’de artık yalnızca kendisinin bu işi yaptığını aktaran Öter, “Eskiden bu bölgede, bilhassa Tire’de günlük giyim buydu. Ustamın ustası 1920’li yıllarda bir arayışa giriyor. Aslına bakarsak körüklü değil yığma, rastgele kalıbın üstünde orantısız şekildeydi. 1951 senesinde benim ustam onun eline kimse su dökemez. O bu hale getirdi.” dedi.

“Yapımı 10 gün alıyor”

Ayakkabıların her deriden olabileceğini, körüklü çizmelerin yapımında yalnız iki yaşlarında dana derisinin kullanıldığını özetleyen Öter, içindeki derinin de hususi bir işlemden geçtiğini söyleyerek, şu şekilde devam etti:

“Meşe ağaçlarının kozalaklarının dibindeki tırtır dediğimiz araç-gereç un yapılıyor. Çizmenin içindeki deriyi de o unun içine yatırıyoruz. Efeler çıplak bacakla giydirilmiş olduğu için sağlığına zarar vermesin diye kimyasal hiçbir araç-gereç kullanılmıyor. İki kat deri birbirine yapıştırılarak parçalar birbirine dikiliyor. Sonrasında kalıba çekiliyor. Bacak kalıbında bigün duruyor. Son olarak kalıptan çıkarılıyor ve körükleri yapılıyor. Sonrasında gene iki gün kalıpta bekliyor. Kuruyor ve müşteriye veriliyor.”

Öter, çivilerin ve kullanılan öteki malzemelerin tamamen naturel bulunduğunu ve bir çift çizme yapımının ortalama 10 gün sürdüğünü söylemiş oldu.

Yörük kültürünün eğer olmazsa olmazı körüklü çizmeler

Tamamen kişiye hususi üretim yaptığını da aktaran Öter, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“İki kişinin de ayağı 42 olabilir fakat bacak uymuyor o yüzden tamamen kişiye hususi siparişle yapıyorum. Ölçü alıyorum. Türkiye’nin her yerinden gelen var. Yörükler pazar günleri Yörük Bayramı tertipliyor. O günler için siparişlerim oluyor. Ege Üniversitesi folklor ekipleri istiyor, kostümcüler istiyor. Yörük kültürünün eğer olmazsa olmazıdır körüklü çizmeleri. Oldukca güzel bir meslek, eskiden ilkokulu bitiren çocuklar çırak olarak veriliyordu fakat şimdi kimse gelmiyor. Ege Üniversitesi folklor ekipleri istiyor. Siparişlere yetişemiyorum, talep oldukca. 124 çift siparişim var 2022 Nisan sonuna kadar doluyum.”

“10 kişiye kafi gelecek iş var”

Artık mahalli giysiler giyenlerin neredeyse kalmadığını ve bir dönem talebin tamamen bittiğini özetleyen Öter, şunları kaydetti:

“Ölmeye yüz tutmuş haldeyken son 8 senedir Ege’nin Yörük köylerinin dernekleri sipariş veriyor. Deveciler var, zeybekler var, efe grupları, üniversitelerin dans grupları tarafınca büyük rağbet görüyoruz. Şu an 10 kişiye kafi gelecek iş var. Avrupa’da Türk günü için hususi sipariş veriyorlar. ABD’da Türk günleri düzenleniyormuş hususi günler için sipariş veriyorlar. Her milletin kendine özgü çizmesi var bu körüklü çizme tamamen bizlere ilişkin. Rusların arkadan fermuarlı, Fransızların arkadan bağcıklı fakat bu körüklü çizme tamamen bizlere özgü. Avrupa’dan oldukca müşterim var. Danimarkalı bir karı yaptırdı. Altını takunya benzer biçimde istedi. İsmimi de altına yazmamı istedi. Danimarka’ya gittiğimde şu ustaya yaptırdım, diyeceğim dedi.”

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler