21.4 C
İstanbul
Çarşamba, 28 Nisan 2021

Internasyonal finansmanda ‘yeşil’ dönüşüm hızlanıyor

Benzer Haberler

Eralp Yalçın
Ekonomi Yazarı
İstanbul

AA muhabirinin derlediği bilgilere gore, sürdürülebilir borçlanma piyasasının toplam hacmi geçen yıl sonu itibarıyla üstün dereceli kırarak 1,9 trilyon dolara terfi etti. Yeşil tahvil piyasasının büyüklüğü ise ortalama 1 trilyon dolar seviyesine ulaştı.

İklim krizini önlemeye yönelik politikaların yanı sıra, temiz enerji kaynaklarının fosil yakıtlara gore oldukça daha ucuz hale gelmesi yeşil finansmanın büyümesinde etkili oldu. Internasyonal Enerji Ajansı’nın dünya elektrik piyasalarının “yeni kralı” olarak duyuru etmiş olduğu güneş enerjisi birçok ülkede en ucuz kaynak olarak öne çıktı.

Enerji Politikaları Takip edeni ve Big Shift Global adlı konsorsiyuma ilişkin dünyanın 9 büyük oldukça taraflı kalkınma bankasının proje verilerini içeren rapora gore, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgının başlangıcından beri bankalar temiz enerjiye 12 milyar dolar, fosil yakıtlara ise 3 milyar dolar finansman sağlamış oldu. Geçen yıl söz mevzusu bankalar ilk kez kömür projelerine finansman aktarmadı. Bu bankaların 2019-2020 yıllarında fosil yakıtlara sağlamış olduğu finansman ise 2015-2017 dönemine gore yüzde 40 azaldı.

Dünyada yeşil finansman kriterlerine yönelik bir standart bulunmamasına karşın, AB’nin bu ay sonunda karara bağlamayı düşündüğü bir tasarıya gore enerji sektöründe kilovatsaat başına 100 gram yada altında emisyon salımı gerçekleştiren projeler için sağlanacak kredilerin yeşil finansman olarak kabul edilmesi öngörülüyor. AB’nin bu standartları kabul etmesi durumunda ABD ve Çin’in de aynı sınıflandırmayı uygulaması planlanıyor.

Buna gore, şu an faaliyette olan en verimli organik gaz santralleri dahil olmak suretiyle birçok proje kilovatsaat başına 100 gram yada altında emisyon salımı standardını karşılayamıyor.

Fosil kaynak finansmanı bitti mi?

Öte taraftan, dünya nüfusunun yüzde 52’sini ve gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 68’ini temsil eden 124 ülkenin net sıfır emisyon hedeflerinin yanı sıra birçok banka ve finans kuruluşu da iddialı hedefler belirmesine karşın, fosil kaynaklara sağlanan finansman desteği sürüyor.

ABD merkezli çevre kuruluşu Rainforest Fiil Ağı tarafınca hazırlanan “İklim Kaosunu Finanse Etmek” raporuna gore, Paris Anlaşması’nın imzalandığı 2015’ten beri dünyanın en büyük 60 bankası fosil yakıtlara 3,8 trilyon dolar finansman aktardı. Bu bankalar içinde ilk sırayı 317 milyar dolar finansmanla ABD merkezli JP Morgan alırken, bunu 237 milyar dolarla Citi, 223 milyar dolarla Wells Fargo ve 198 milyar dolarla Bank of America izledi.

Bu bankaların yanı sıra, Kanada merkezli RBC, Japon bankası MUFG, Barclays, Mizuho, BNP Paribas, TD, Scotia Bank ve Morgan Stanley, dünyanın “en kirli” 12 bankası içinde yer aldı.

Londra merkezli Positive Money verilerine gore ise G20 ülkelerindeki merkez bankaları iklim değişikliğinin finansal istikrar için yarattığı risklerin bilincinde olmalarına karşın, etkin iklim politikalarına yer vermiyor ve somut adımlar atmakta gecikiyor.

Ekonominin gerçekleri de “sıfır emisyon” diyor

Enerji Ekonomisi ve Finansal Çözümleme Enstitüsü (IEEFA) Enerji Finansmanı Emek harcamaları Direktörü Tim Buckley, AA muhabirine, banka ve finans müesseselerinin iklim değişikliğini önlemek için açıklamış olduğu taahhütlerle uygulamaları içinde bir uyumsuzluk bulunduğunu fakat bunun bir kısmının geçmişteki fosil ağırlıklı yatırımlardan kaynaklandığını söylemiş oldu.

Bu kuruluşların fosil kaynaklara büyük yatırımlar yaptığını kaydeden Buckley, şöyleki konuştu:

“Mesela, ABD merkezli JP Morgan dünyada fosil kaynaklara en fazla finansman elde eden 4 kuruluştan birisi fakat öteki taraftan da sıfır emisyon hedeflerine yönelik trilyon dolarlık taahhütte bulunmuş oldu. Banka ve finans kuruluşları, karlı olana yatırım yapıyor ve artık fosil kaynaklar kar getirmiyor. Şu anda bir yıl ilkin olduğumuzdan oldukça daha ileri bir noktadayız. Bir yıl ilkin Paris Anlaşması çerçevesinde küresel ısı artışını 1,5 ila 2 dereceyle sınırlandırma hedefinin başarılabileceğine kimse inanmıyordu fakat şu anda bu oldukça gerçekçi ve öngörülebilir bir hedef haline geldi zira enerji dönüşümü ve iklim finansmanı hız kazanmıştır. Bir yılda güneş enerjisi tarifeleri yüzde 20 azaldı, enerji ekonomisi trajik şekilde değişti. Bundan dolayı, bankalar iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik taahhütlerini uygulamak durumunda kalıyor zira ekonominin gerçekleri de bunu gerektiriyor.”

Bu senenin ilk 4 ayında 34 kuruluştan yeşil finansman politikası

Buckley, dünyanın en büyük ekonomileri içinde yer edinen Çin, Japonya, Cenup Kore ve son olarak ABD’nin sıfır emisyon hedeflerini açıkladığını anımsatarak, “ABD merkezli finans müesseselerinin politikalarında temel değişimler umuyorum. ABD Başkanı Joe Biden kapsamlı bir yatırım programı deklare etti. Ana para piyasaları sıfır emisyon hedefine yönelik hareket ediyor, bankalar trilyonlarca dolarlık bu oyunun haricinde kalamaz. Temiz enerji ve sıfır emisyon teknolojileri benzer biçimde sektörler varken, kimse dinozorlara para harcamaz.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

Bu kapsamda Internasyonal Finans Kurumu (IFC), Dünya Bankası ve birçok kalkınma bankasının fosil kaynak finansmanını tamamen durdurmasına yönelik gelecek bir kaç içinde yeni gelişmeler olabileceğini ifade eden Buckley, şunları kaydetti:

“Dünyada enerji sektörüne senelik ortalama 2 trilyon dolar yatırım yapılıyor. Bunun 500 milyar doları yenilenebilir enerji ve 500 milyar doları şebeke yatırımı olmak suretiyle düşük emisyonlu sektörlerde, kalan yarısı ise fosil kaynaklarda. Fakat, banka ve finans kuruluşlarından da trilyon dolarlık yeşil finansman taahhütleri geliyor. Bu senenin ilk 4 aylık sürecinde, dünya genelinde aralarında banka, sigorta ve varlık yöneticisi şirketlerin bulunmuş olduğu 34 kurum yeni yeşil finansman politikası deklare etti ya da mevcut politikalarını geliştirdi. Türkiye’de kömür projelerini desteklemeyeceğini açıklayan tek banka ise Güvence Bank oldu. Bu sayı, geçen yıla gore yüzde 33 artış demek ve yeşil finansmanın büyümesi için daha çok fırsat oluşturuyor. Yeşil finansmanın bilhassa gelişmekte olan ülkelere daha çok aktarılması icap ettiğini düşünüyorum.”

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler