Dünya Kovid-19 sonrası toparlanmaya girerken küresel iş piyasasında eşitsizlik sürüyor

0
0
Dünya Kovid-19 sonrası toparlanmaya girerken küresel iş piyasasında eşitsizlik sürüyor
Cenevre

1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nde şimdiye kadar çalışan haklarının iyileştirilmesi tartışılırken Kovid-19’un arkasından işini kaybeden çalışanların iş piyasasına tekrardan dahil edilmesi yeni gündem oldu.

Bir çok ülkede salgının negatif tesirleri bazı sektörlerde istihdam yitirilmesine yol açarken virüsün denetim altına alındığı gelişmiş ülkelerde bu sektörler 2021’in sonundan itibaren büyük oranda toparlanma yaşadı.

Gelişmekte olan ve azca gelişmiş ülkelerde ise salgından etkilenen sektörler, salgının tesirinin sürmesi yada kafi devlet desteğinin sağlanamamasından dolayı beklenen iyileşmeyi sergileyemedi.

İş piyasasında toparlanma beklentilerin altında

Internasyonal Emek verme Örgütünün (ILO) yayımladığı Kovid-19 ve İş Dünyası raporunun 8’inci yayınında, 2020’den 2021’in son çeyreğine kadarki dönemde küresel iş gücü piyasasında iyileşme hızı, ülkelerin gelirine bakılırsa değerlendirildi.

Rapora bakılırsa, Kovid-19’un sarsıcı etkilerinin arkasından iş piyasası, “kırılgan fakat istikrarlı” iyileşme gösteremeyerek beklentilerin altında kaldı.

Salgının arkasından ekonomik iyileşme oranı yüksek, düşük ve orta gelirli ülkelerde farklılık gösterdi. Yüksek gelirli ülkeler, etkili salgın tedbirleri ve devlet teşvikleri yardımıyla hatırı sayılır iyileşme kaydederken öteki ülkeler, salgının ağır etkilerine maruz kalmayı sürdürdü.

Yüksek gelirli ülkelerde üretkenlik oranı 18 kat daha çok

Kovid-19 salgını, yüksek ve düşük gelirli ülkeler arasındaki uçurumu derinleştirirken 2020’de yüksek gelirli ülkelerdeki averaj bir çalışanın saat başına elde etmiş olduğu üretkenlik oranı, düşük gelirli ülkelerdekine kıyasla 17,5 kat daha çok olarak tespit edildi.

2021’de ise yüksek gelirli ülkelerde bu oran, düşük gelirli ülkelere bakılırsa 18 kata terfi etti.

Rapora bakılırsa, geçen yıl yüksek ve düşük gelirli ülkeler arasındaki üretkenlik farkı, 2005’ten bu yana en yüksek seviyeye tırmandı.

Devlet teşvik paketleri ulusal iş piyasalarındaki iyileşmede kilit rol oynarken, ILO’nun tahminlerine bakılırsa düşük gelirli ülkelerde devlet teşviklerinin senelik gayri safi ulusal hasılanın yüzde biri oranında artması durumunda, bu ülkelerde senelik emek harcama saatleri yüzde 0,3 artış gösterebilirdi.

Küresel Kovid-19 aşılamalarındaki eşitsizlik de iş piyasasındaki toparlanmayı negatif etkileyen bir öteki unsur olarak öne çıktı.

Bu kapsamda raporda, yüksek ve düşük gelirli ülkeler arasındaki aşılama boşluğunun kapanması halinde, düşük gelirli ülkelerde senelik emek harcama saatinin 2021’de yüzde 2 artabileceği öngörüldü.

125 milyon tam zamanlı iş kaybı tahmini

2021’in dördüncü ve 2022’nin ilk çeyreğinde küresel emek harcama saatlerinin, 2019’un son çeyreğinden yüzde 4,3 daha azca olması tahmini yapılırken bu oranın, 125 milyon tam zamanlı iş yitirilmesine denk geldiği vurgulandı.

Raporda, küresel emek harcama saatleri ve iş piyasasında iyileşme hızının 2022’de ılımlı artış göstermesi planlanıyor.

Bu süre aralığında küresel emek harcama saatlerinin tam olarak ne kadar azaldığı, Kovid-19 ve İş Dünyası raporunun 9’uncu yayınında açıklanacak.

“Ekonomik toparlanma kayıt dışı işlerle sağlanıyor”

25 Mart’taki seçimlerde ILO’nun yeni başkanı seçilen eski Togo Başbakanı Gilbert Houngbo da AA muhabirine verdiği demeçte, Kovid-19 aşılamalarındaki eşitsizliğin, küresel ekonomik toparlanma hızını negatif etkilediğini belirtmişti.

Houngbo, “Avrupa nüfusunun ortalama yüzde 70’i aşılandı ve birçok şahıs güçlendirici doz aşı yaptırmayı düşünüyor. Fakat Afrika’da kıta nüfusunun yüzde 10’u bile aşılanmadı. Afrika’daki aşı yetersizliği, dünyanın ekonomik toparlanmasını geciktiriyor.” açıklamasında bulunmuştu.

İş piyasasındaki iyileşmeye dair Houngbo, ekonomik toparlanmanın büyük oranda kayıt dışı işler vesilesiyle sağlandığına dikkati çekmiş ve Kovid-19’un arkasından yaratılan yeni iş imkanlarının getirisinin ağırlıklı olarak yüksek gelirli ülkelere yaramasına tepki göstermişti.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin