16.8 C
İstanbul
Çarşamba, 26 Mayıs 2021

Bakan Pakdemirli: Dünyada biyolojik çeşitlilik azalırken Türkiye’de artmaktadır

Benzer Haberler

Eralp Yalçın
Ekonomi Yazarı
Ankara

Ziraat ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Orman Genel Müdürlüğünde Dünya Biyoçeşitlilik Günü kapsamında düzenlenen “Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Veri Tabanı Etkinliği”ne katıldı.

Dünyada biyolojik çeşitliliğin, insanlık tarihinde daha ilkin görülmemiş bir hızda azaldığına işaret eden Pakdemirli, bugün iklim değişikliği ve habitat tahribatından dolayı ortalama 1 milyon türün risk altında bulunduğunu söylemiş oldu.

Pakdemirli, biyolojik çeşitliliği korumanın ve kayıt altına almanın artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğine dikkati çekerek, “Türkiye, dünyanın en varlıklı biyolojik çeşitliliğe haiz ülkelerinden biridir. Kayıtlar şunu gösteriyor ki dünyada biyolojik çeşitlilik azalırken Türkiye’de envanterle yeni yeni kayıtlar olduğundan biyolojik çeşitliliğimiz artmaktadır. Nebat ve hayvan türleri açısından büyük bir potansiyele sahibiz. Dünyadaki 8 nebat gen merkezinden 3’ünün kesiştiği tek ülkeyiz. Biyolojik çeşitlilik bakımından adeta bir kıta özelliği gösteriyoruz. Tüm Avrupa kıtasında ortalama 12 bin nebat türü olmasına rağmen, ülkemiz ortalama 4 bini endemik kısaca bu coğrafyaya özgü olmak suretiyle toplam 12 bin nebat türüne ev sahipliği yapıyor.” diye konuştu.

Pakdemirli, Türkiye’nin oldukça sayıda kültür bitkisinin de köken ve çeşitlilik merkezi olduğu bilgisini vererek, şu değerlendirmede bulunmuş oldu:

“Anadolu, buğdayın, mercimeğin, nohudun, zeytinin, elmanın, kirazın ve daha sayamadığımız yüzlerce bitkinin anavatanıdır. Tiftik keçisi, İvesi koyunu, Kafkas arısı bu toprakların ürünü, bu toprakların değerleridir. Çam, meşe, köknar, sığla şeklinde onlarca ağacın anavatanı, bu coğrafyadır. Biyolojik çeşitlilik envanterimizi ortaya koymak ve bu envanter sonucu belirlenen türleri ve alanları izleyecek sistemleri oluşturmak zorundayız. Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi yardımıyla, 81 ilimizde biyolojik çeşitlilik envanterimizi tamamladık. Bu proje, Cumhuriyet zamanı süresince biyolojik çeşitlilik alanında meydana getirilen en kapsamlı çalışmadır. Proje süresince, ortalama 853 bin gözlem noktasından toplanan verilerle 13 bin 404 tane türün tespiti yapılmıştır. Bunlardan 12 bin 141’i nebat, 1263’ü ise hayvan türüdür. Envanteri meydana getirilen türlerden 428’i lokal endemik, 3 bin 275’i de endemik tür olup bu türler dünya üstünde yalnız Türkiye’de bulunmaktadır.”

Proje sonunda, bilimsel ve güncel verilere dayalı olarak ülkenin Biyolojik Çeşitlilik Haritası’nın oluşturulduğunu vurgulayan Pakdemirli, “Envanter çalışmalarıyla dünya literatürüne yeni türler de kazandırılmıştır. Mesela, İstanbul’da tespit edilen İstanbul soğanı ve Şırnak’ta tespit edilen bir Kızan dikeni türü bilim dünyası için yeni olup, ilk kez kayıt altına alınmıştır. Dünyada yalnız İzmir’de bulunan 5 yeni endemik tür ortaya çıkarılmıştır. Gene, Eskişehir’de Yunus Emre çiçeği envantere kayıt edilerek biyolojik çeşitliliğimize katkı sağlanmıştır. Bu çalışmalara hız verecek, biyolojik zenginliğimizi koruyarak yeni türleri ülkemize ve dünya literatürüne kazandırmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

“Ülkenin en büyük biyolojik çeşitlilik veri tabanı”

Pakdemirli, Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi kapsamında, ülkenin tamamından elde edilmiş verilerin, Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Veri Tabanı’na aktarıldığını belirterek, “Bugün sizlere tanıtımını yaptığımız Nuh’un Gemisi Veri Tabanı, Türkiye’deki en büyük biyolojik çeşitlilik veri tabanıdır. Bu veritabanının adı Hazreti Nuh Peygamber’den esinlenerek verildi. Ülkemizin varlıklı biyolojik çeşitliliğini kayıt altına alan bu veri tabanı, elimizdeki değerin büyüklüğünü ortaya koyması ve bu kıymeti korumak için yapacağımız çalışmalara yol göstermesi açısından son aşama önemlidir. Bugüne dek Nuh’un Gemisi Veritabanı’na 1,9 milyonun üstünde veri girişi yapılmış oldu. Bu verilerin yarısını son 3 yılda buraya girdik ve sistemi kullanıma hazır hale getirdik. Bu verilerin bir kısmını istatistik ve data amacıyla yurttaşlarımızın kullanımına da açtık. Veri tabanındaki bilgiler, biyolojik çeşitliliğin ekonomiye dönüştüğü, besin, ziraat, ormancılık, tıp, eczacılık, ilaç, kozmetik, parfüm, naturel boyalar, enerji ve müdafa şeklinde pek oldukça alanda mühim bir altlık teşkil edecektir.” dedi.

Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi kapsamında belirlenen nesli çekince altındaki türleri ve biyolojik çeşitlilik açısından ehemmiyet taşıyan özellikli alanları devamlı takip ettiklerini vurgulayan Pakdemirli, 2015’ten beri artarak sürdürülen seyretme çalışmalarında 2021 yılı itibarıyla 331 flora, 229 fauna ve 276 özellikli alanı izlediklerini dile getirdi.

Pakdemirli, biyolojik çeşitlilik açısından mühim bir yere haiz olan türler ile nesli çekince altına düşen yada düşebilecek türlerin korunması amacıyla toplam 100 tür için koruma fiil planı hazırladıkları bilgisini vererek, “Bu fiil planları yardımıyla, İzmir’de akzambak, Şanlıurfa’da çizgili sırtlan ve kelaynak, Artvin’de Hopa engereği, Afyonkarahisar’da Eber sarısı, Çanakkale’de Truva kardeleni şeklinde birçok nebat ve hayvan türünü koruma altına aldık.” diye konuştu.

“Yabancıların patent alması önlenecek”

Biyolojik Çeşitliliğe Dayalı Geleneksel Bilginin Kayıt Altına Alınması Projesi’ni de 2017 senesinde başlattıklarını anımsatan Pakdemirli, projeyle halkın doğal biyolojik kaynaklardan faydalanarak geliştirdiği ilaç, maya, boya şeklinde geleneksel ürünlere ilişkin bilgilerin büyük kısmını derlemeyi hedeflediklerini söylemiş oldu. Pakdemirli, 2020 senesinde 21 ilde projeyi tamamlayarak 20 binden fazla geleneksel biyolojik veriyi kayıt altına aldıklarını ifade ederek, 2023 yılı sonuna kadar 81 ilde de bu projeyi tamamlamayı ve biyolojik çeşitliliğe dayalı geleneksel bilginin mühim bir kısmını kayıt altına almayı hedeflediklerini bildirdi. Elde edilmiş detayları Ulusal Geleneksel Data Yönetim Sistemi’nde kayıt altına aldıklarını belirten Pakdemirli, “Bu proje sonunda ülkemize ilişkin genetik kaynaklara dayalı geliştirilen ürünlerde yabancıların patent almasını önleyecek ve Ar-Ge faaliyetlerine ışık tutacak bir veri tabanını da ülkemize kazandırmış olacağız.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

Pakdemirli, biyokaçakçılığın önüne geçmek amacıyla güvenlik güçleriyle iş birliği içinde mühim emekler yürüttüklerine dikkati çekerek, biyokaçakçılık vakalarının takibinin kolaylaştırılması amacıyla Biyokaçakçılık Data Paylaşım Sistemi’ni kurduklarını ve sistemdeki detayları anında İçişleri Bakanlığı ile paylaşarak, daha süratli ve etkili bir savaşım emek harcaması yürüttüklerini söyledi.

Biyolojik Çeşitliliği Koruma Kanunu çalışmalarının hızla devam ettiğini belirten Pakdemirli, “Bu kanunla biyokaçakçılığa karşı cezai yaptırımlardan genetik kaynaklara dayalı buluşlarda fikri mülkiyete, Ar-Ge çalışmalarından türlerin ve habitatların korunması ve izlenmesine, anlaşmazlıkların çözümünden yetki ve sorumluklara kadar tüm mevzuları yasal bir çatı altına toplayacağız. Kanun taslağını hazırladık. İnşallah önümüzdeki dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisinde yasalaşmasını hedefliyoruz.” dedi.

Pakdemirli, Türkiye’nin, 196 ülkenin imzaladığı Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi’ne 1996 senesinde taraf bulunduğunu anımsatarak, şunları kaydetti:

“Bugün, bu sözleşmenin en etken ülkelerinden birisiyiz. 2023 senesinde gerçekleştirilmesi planlanan Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi 16’ncı Taraflar Konferansı’na Türkiye olarak ev sahipliği yapacağız. Türkiye 2 yıl süreyle sözleşmenin dönem başkanlığını da yürütecektir. 16’ncı Taraflar Konferansı’nın ülkemizin ev sahipliğine yakışır şekilde düzen edilmesi ve koordinasyonunun sağlanması amacıyla Sayın Cumhurbaşkanı’mızın tensipleriyle Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Koordinasyon Kurulu oluşturulmuştur. Biyolojik çeşitliliğimiz açısından, bu şekilde geniş katılımlı, internasyonal bir konferansın başarıyla yürütülmesi, ülkemiz için adeta bir milat niteliğindedir.”

Öteki konuşmacılar

TBMM Ziraat, Orman ve Köyişleri Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Yunus Kılıç da dünyada tür ve ırkların sanayileşme şeklinde nedenlerden dolayı yok bulunduğunu belirterek, tür envanterinin çıkarılmasının oldukça mühim bulunduğunu ve Bakanlık çalışmalarıyla ortaya çıkan envanterin çalışmalara yol göstericilik yapacağını söylemiş oldu.

Tabiat Koruma ve Ulusal Parklar Genel Müdürü İsmail Üzmez de Türkiye’nin tür çeşitliliği açısından bölgesinde rakipsiz bulunduğunu ifade ederek, “Ülkemiz Avrupa ülkelerinden daha çok nebat türüne ve endemik türe haizdir. Ülkemiz haiz olduğu bu zenginlikle küresel ölçekte mühim bir güce haizdir.” diye konuştu. Türkiye’de biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilirliğini sağlayacak çalışmaların yürütüldüğüne dikkati çeken Üzmez, biyolojik çeşitliliğin korunması ve gelecek nesillere aktarılması için tüm tedbirlerin alındığını bildirdi.

Bakan Pakdemirli, konuşmaların peşinden Dünya Biyoçeşitlilik Günü kapsamında Şanlıurfa ve İzmir’de düzenlenen etkinliklere de video konuşma yöntemiyle bağlanırken, Şanlıfurfa’da Birleşmiş Milletler Besin ve Ziraat Örgütü (FAO) ile imzalanan iş birliği protokolüne de tanıklık etti.

Törenin peşinden Pakdemirli, etkinlik kapsamında düzenlenen sergiyi de gezdi.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler