8.5 C
İstanbul
Salı, 13 Nisan 2021

Uzmanlara gore Çin Kovid-19 salgını sebebiyle internasyonal hukukta görevli tutulabilir

Benzer Haberler

Şirin Akar
Haber Yazarı
Ankara


KORONAVİRÜS HABERLERİ

  • KORONAVİRÜS NEDİR: Bir bakışta koronavirüs salgını
  • NE YAPMALIYIZ: Koronavirüsten iyi mi korunuruz
  • A’DAN Z’YE KOVİD-19 REHBERİ: Koronavirüsle ilgili aradığınız tüm cevaplar
  • RAKAMLARLA: Ülke ülke koronavirüs istatistikleri
  • SAĞLIK BAKANLIĞI VERİLERİ: Türkiye günlük ve genel koronavirüs tablosu
  • ŞÜPHELERİNİZ Mİ VAR: Sıhhat Bakanlığı online koronavirüs denetim uygulaması


İngiltere merkezli fikir kuruluşu Henry Jackson Topluluğunda hukuk uzmanı Samuel Armstrong, ABD Deniz Harp Okulu (USNWC) ve Stockton Internasyonal Hukuk Merkezi öğretim üyesi Prof. Dr. James Kraska, Georgetown Üniversitesi öğretim üyesi Paul Miller, Çin‘e uygulanabilecek internasyonal yaptırımları AA muhabirine değerlendirdi.

Henry Jackson Topluluğunda hukuk uzmanı Samuel Armstrong, Kovid-19 sebebiyle Çin’e dava açılabileceğini ve suçlamada bulunmak için en fazla 10 yasal yol bulunduğunu belirterek, “Bu düzenlemeler, bir ülkenin Dünya Sıhhat Örgütüne (DSÖ) bir salgın senaristliğini bildirmesini ve belirli verileri 72 saat içinde paylaşmasını gerektirir. Çin’in bu görevi yerine getirememesi, karşı tarafın şikayetinin temel dayanağı olacaktır.” dedi.

Seçeneklerin hem mahalli hem de internasyonal platformda değişim göstereceğini ifade eden Armstrong, dava açacak tarafın temel internasyonal hukuk enstrümanının “2005 tarihindeki Internasyonal Sıhhat Düzenlemeleri” olacağını beyan etti.

Kovid-19 salgını sebebiyle oluşan zararın hesaplanmasının karmaşıklığına işaret eden Armstrong, bilhassa gelişmekte olan ekonomilerdeki hasarı tespit etmenin zor olacağını, yalnız G7 vatanlarında minimum 4 trilyon dolarlık zarar tahmin ettiklerini dile getirdi.

Armstrong, şöyleki devam etti:

“Çin, talepleri görmezden gelmeye ve mümkün olduğunca yargıya direnmeye çalışacaktır. Çin’in Internasyonal Deniz Hukuk Mahkemesindeki sicili bunu teyit edecektir. Burada Çin bir davayı yitirdi sadece sonucu görmezden geldi. Çin’in sorumluluğu kabul edip yaptırımlara uyması için tüm dünyanın bu meseleyi daha azca acı verici hale getirmesi gerekecek. Herhangi bir yasal talep, Çin’i masaya oturmaya zorlamak için ekonomik ve güvenlik araçlarını kullanan devletlerin eline bakacaktır.”

“Devletler Çin’i tazminat ödemeye ikna etmek için kendi yaptırımlarını uygulamayı seçebilir”

Stockton Internasyonal Hukuk Merkezi öğretim üyesi Prof. Dr. Kraska, Çin’e dava açma mevzusunun her ülkenin öteki ülkelerin egemenlik hakkına yaklaşımıyla ilgili bulunduğunu belirterek, egemen ülkelerin ABD’de ticari faaliyette bulunmadığı sürece dokunulmazlığa haiz bulunduğunu ve dava edilemeyeceğini beyan etti. Kraska, Çin’in, mahkeme kararını tanımayı kabul ettiğini belirtmediği sürece, bu yargılamayı kabul etmeyeceğine dikkati çekti.

Kraska, Çin’in Internasyonal Sıhhat Düzenlemeleri altındaki hukuki sorumluluklarını ihlal ettiğini, virüsün hangi boyutta etkili olacağını yalnız ülke içinde paylaştığını belirterek, Çin’in bilerek virüse ilişkin data saklamasının dünyadaki her insana tehlikeye attığının altını çizdi.

Her ülkenin Çin’e karşı hukuki olarak kendi önlemlerini uygulamayı tercih edebileceğini söyleyen Kraska, ülkelerin Çin’i tazminat ödemeye ikna etmek için bu ülkeye karşı olan yasal yükümlülüklerini askıya alabileceğini beyan etti.

Çin’in bu iddialar karşısında mesuliyet kabul etmeyeceğini ve virüsün naturel yollardan ortaya çıktığını savunacağını belirten Kraska, Çin’in virüsün üzerini örtmesinin, bulaşıcı ve ölümcül tesirleri mevzusunda saydam olmamasının tüm devletler için riski artırdığına dikkati çekti.

Kraska, “Çin komünist bir ülke olduğundan internasyonal mahkemelerden bir ceza çıksa da bu kararlara uymayacak ve hukuka saygı göstermeyecek.” dedi.

“Devletler kendi öngördüğü yaptırımlarla Çin’i cezalandırabilirler”

Georgetown Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Paul Miller, herhangi bir ülkenin salgın sebebiyle Çin’i dava edebileceğine sadece bu durumun hukuki değil siyasal bir mevzu olduğuna dikkati çekti.

Miller, “Devletler, tecim ilişkilerini kısıtlayarak, yaptırımlar uygulayarak, Birleşmiş Milletlerden karar çıkararak, Çin’e ve Çin’den başka ülkelere gezi etmeyi kısıtlayarak, bağları keserek ve öteki simgesel hareketlerle cezalandırabilirler. Fakat Çin’e karşı kullanabilecek anlamlı yada uygulanabilir herhangi bir yasal mekanizma var mı bundan tam güvenilir değilim.” dedi.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler