14.2 C
İstanbul
Pazar, 9 Ocak 2022

İngiltere ‘Şimal İrlanda Protokolü’ üstünden AB’yi gene tehdit etti

Benzer Haberler

Şirin Akar
Haber Yazarı
İngiltere

Dışişleri Bakanlığının yanı sıra Brexit Bakanı David Frost’un 19 Aralık’ta istifasıyla bu görevi de üstelenen Liz Truss, Telegraph’a yazdığı makalede, Brexit Anlaşması‘nın bir parçası olan Şimal İrlanda Protokolü‘ndeki birçok kusuru düzeltmek ve Şimal İrlanda’da barışı korumanın “mutlak önceliği” bulunduğunu bildirdi.

Protokolün işlemesi için gösterilen büyük çaba ve ilkelere bağlılıkları devam etmesine karşın, anlaşmanın istenmeyen sonuçlarının “derin tesir” yarattığını dile getiren Truss, AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Maros Sefcoviç’le perşembe günü yapacağı görüşmede önerilerini ortaya koyacağını belirtti.

Bakan Truss, mevcut sorunların “fazlaca fazla ve aşikar” bulunduğunu işaret ederek “AB’nin artık çözülmesi ihtiyaç duyulan problemler bulunduğunu kabul etmiş olduğu doğru sadece daha çok fiil görmemiz gerekecek.” ifadesini kullandı.

Bağımsız tahkimin, bu tür anlaşmalar için internasyonal ölçü ve İngiltere’nin beklentisinin bu yönde bulunduğunu vurgulayan Truss, “Avrupa Hakkaniyet Divanının anlaşmazlıkların nihai hakemi olma rolüne son vermemiz gerekiyor.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

“16. maddeyi kullanmaya hazırım”

Liz Truss, ülkesi ile AB içinde bir çözümü görüşme etmek için gece gündüz çalışmaya hazır bulunduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Sadece Şimal İrlanda halkının İngiltere’nin geri kalanıyla aynı vergilendirme ve harcama kararlarından yararlanamayacak durumda bulunduğunu yada hala kendi devletimizde taşınan malların kontrole doğal olarak bulunduğunu gösteren hiçbir şeye başlamayacağım. Önceliğim Şimal İrlanda’da sulh ve istikrarı korumak. Görüşme edilmiş bir çözüm isterim fakat 16. madde dahil meşru hükümler kullanmamız gerekiyorsa, bunu hayata geçirmeye hazırım.”

Truss, İngiltere ve AB’nin, Şimal İrlanda halkı için çözüm üretebileceklerine inandığını dile getirerek “Bu, enerjimizi Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik agresif tutumu benzer biçimde büyük dış tehditlere odaklamamızı ve Kovid-19 salgınının peşinden ekonomilerimizi inşa etmemizi sağlayacak.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

Bakan Truss, yapılması ihtiyaç duyulan bir anlaşmanın bulunduğunu ve egemen eşitlerin beraber emek vererek bunu gerçekleştirebileceğini belirtti.

İngiltere Başbakanı Boris Johnson da AB ile ülkesi içinde soruna neden olan Şimal İrlanda Protokolü üstünden AB’yi uyarmış, ülkesinin toprak bütünlüğünü korumak için ne gerekiyorsa yapacağını belirtmişti.

Tartışmalı protokol

Brexit Anlaşması’nın bir parçası olan Şimal İrlanda Protokolü, Birleşik Krallık’ın parçası olan Şimal İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasındaki ticareti düzenliyor.

Protokole nazaran, Brexit’e karşın Şimal İrlanda, AB’nin gümrük birliği kurallarına doğal olarak olmaya devam ediyor. Birleşik Krallık’ın geri kalanıyla ticareti ise Şimal İrlanda limanlarında gümrüğe doğal olarak tutuluyor.

Katolik ayrılıkçılar ile İngiltere’yle Birlik yanlısı Protestanlar arasındaki savaşı sona erdiren Belfast Anlaşması (Hayırlı Cuma Anlaşması) gereği, kontrollerin yapılabildiği fiziki bir kara sınırı oluşturulamıyor. Bu yüzden kontrollerin sadece denizde yapılması kararlaştırılsa da uygulanmasında problemler yaşanıyor.

İngiltere, ülkenin toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini savunduğu protokolün değiştirilmesini istese de AB, bunun mümkün olamayacağını belirtiyor.

Protokole karşı Nisan 2021’de Belfast’ta meydana getirilen gösterilerde bir yolcu otobüsü kaçırılıp ateşe verilirken, birlik yanlıları ortalama yedi gün devam eden vakalarda polise molotofkokteyli ve taşlarla saldırmıştı.

Belfast’ta geçen hafta gene bir yolcu otobüsü ateşe verilirken, protokolle ilgili sorunların devam etmesi durumunda olayların daha da büyüyebileceği değerlendiriliyor.

İrlanda problemi

İngiliz imparatorluğunun ilk sömürgesi İrlanda adasından İngiltere’nin elinde kalan kısmı teşkil eden Şimal İrlanda, 1960’lı yıllardan 1998’e kadar Katolik ayrılıkçılar ile İngiltere’yle birlik yanlısı Protestanlar arasındaki çatışmalara ve terör vakalarına sahne olmuştu. 40 yıla yayılan ve “Problemler” diye anılan yıllarda terör vakalarında 3 bin 500 şahıs yaşamını kaybetmişti.

Ada sadece 1998’de imzalanan Hayırlı Cuma Anlaşması ile sükunete kavuşurken, Şimal İrlanda’da çatışan tarafların ortaklığına dayalı bir bölgesel yönetim kurulması üstünde anlaşılmıştı.

Belfast Anlaşması olarak da malum metinler, Şimal İrlanda’da bugün yürürlükte olan bölgesel yönetimin temelini oluşturuyor.

Sulh anlaşmasının üstünden geçen 20 yılı aşkın süreye rağmen, bölge halkı içinde itimat tam olarak tesis edilebilmiş değil.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler