27.7 C
İstanbul
Cumartesi, 15 Ağustos 2020

Cezayir ile Fransa içinde çözüm bekleyen zamanı meseleler tekrardan gündemde

Benzer Haberler

Şirin Akar
Haber Yazarı
Cezayir

Fransa tarafınca 170 senedir alıkonulan Cezayirli direnişçilerin naaşlarından 24’ünün Cezayir’e getirilmesi, iki ülke içinde sömürge (1830-1962) dönemine kadar uzanan dosyaların tekrardan açılmasına niçin oldu.

Direnişçilere ilişik naaş kalıntılarının başkent Paris’teki İnsan Müzesi‘nde tutulması ve Fransa’nın sömürge döneminde işlediği suçlar sebebiyle özür dilemeyi reddetmesi, iki ülke içinde devamlı gerilime yol açtı.

Cezayir yönetimi, dün direnişçilerden 24’ünün naaşını ülkeye getirdi. Cumhurbaşkanı Abdulmecid Tebbun, söz mevzusu cenazelerin “doğal ve insani şekilde defnedilme hakkından 170 yıl yoksun kaldığını” söylemiş oldu.

Direnişçilerin kafatasları ve naaş kalıntılarının ülkeye getirilmesi sebebiyle düzenlenen karşılama töreninde konuşan Genelkurmay Başkanı Said Şengariha ise “Bu kahramanların, sömürgecilerin elinde 150 yılı aşkın süre haksız yere tutulduğunu ve ırkçılık savunucusu lobilerin şantaj ve pazarlık mevzusu olduklarını” açıkladı.

Fransa’nın elindeki Cezayir arşiv belgeleri

Cumhurbaşkanı Tebbun’un, Arşiv ve Ulusal Hafızadan Görevli Danışmanı Abdulmecid Şeyhi de Cezayir haber ajansı APS’ye yapmış olduğu açıklamada, ülkesinin sömürge periyodu arşivlerini geri alma mevzusunda ödün vermeyeceğini kaydetti.

Şeyhi, Fransa’nın tüm internasyonal normları çiğneyerek 2006’da Cezayir arşiv belgelerinin kamu malı olarak tanımlanmasını öngören bir kanun çıkararak bu tarz şeyleri Cezayir’e teslim etmekten kaçındığını altını çizdi.

Cezayir makamları ve tarihçiler, sömürge döneminde yüz binlerce arşiv belgesinin Fransa’ya kaçırıldığını ve bunların yalnız yüzde 2’lik kısmının geri alınabildiğini belirtiyor.

Fransa ile 4 mevzuda yürütülen müzakereler

Cezayir yönetimi, Fransa’daki arşiv belgeleri ile direnişçilerin naaş kalıntılarının geri alınması, Fransa’nın 1960-1966 tarihlerinde Cezayir çölünde gerçekleştirdiği nükleer deneylerin kurbanlarına tazminat ödenmesi ve 1954-1962 bağımsızlık savaşı sürecinde kaybolan 2 bin 200 kişiyle ilgili olmak suretiyle toplam 4 meselede Fransa’yla 4 senedir müzakereler yürütüyor.

Cezayir Cenk Gazileri Bakanı Tayyib Zeytuni, bu yıl başlangıcında yapmış olduğu açıklamada, Fransa’nın ciddiyetsizliği sebebiyle söz mevzusu müzakerelerin durdurulduğunu söylemişti.

Cezayir her defasında Fransa’dan sömürge döneminde işlediği suçları kabul etmesini ve bunlardan özür dilemesini talep ediyor sadece Paris yönetimi geçmişe bir sünger çekilmesi çağrısında bulunarak bu talebi yerine getirmiyor.

Cumhurbaşkanı Tebbun, 8 Mayıs 1945 katliamının 75. yıl dönümü münasebetiyle halka hitaben yapmış olduğu açıklamada, “Fransa’nın, 1830-1962 içinde öldürmüş olduğu insan sayısının 5,5 milyon bulunduğunu” ifade etmişti.

Paris’teki müzede 18 bin kafatası bulunuyor

Fransa’nın başkenti Paris’teki İnsan Müzesi’nde dünyanın pek oldukca yerinden getirilmiş olduğu belirtilen 18 bin kafatası bulunuyor.

Kimlik tespiti meydana getirilen 500 kafatasından 36’sının 19’uncu yüzyıl ortalarında, Fransa’nın Cezayir’i sömürgesi altına almaya başladığı dönemde öldürülen Cezayirli mücahitlere ilişik olduğu belirlenmişti.

İnsan hakları örgütleri ve tarihçiler, Fransa’nın 1830-1962 yıllarındaki sömürge döneminde Cezayirlilere yönelik katliamlar gerçekleştirildiğini ve yüz binlerce kişinin tehcir edildiğini belirtiyor.

Cezayir İnsan Hakları Müdafa Birliği, Fransız sömürgesi döneminde ortalama 10 milyon kişinin öldürüldüğünü kaydediyor.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler