13.9 C
İstanbul
Perşembe, 14 Ekim 2021

ABD ve İsrail’den İran’a uyarı: Dış ilişkiler başarısız olursa öteki seçenekler masada olacak

Benzer Haberler

Şirin Akar
Haber Yazarı
Washington

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanı Abdullah Bin Zayed Al Nahyan ile iki ülke arasındaki normalleşme anlaşmasının yıl dönümünde Washington‘da bir araya ulaştıktan sonra, iki bakanla ortak basın toplantısı düzenledi.

İran’a ilişkin soruları yanıtlayan Blinken, bu ülkenin nükleer tabanca elde etmemesi gerektiği mevzusunda aynı fikir olduklarını dile getirdi.

Diplomatik yolların en iyi çözüm yolu olduğuna inandıklarını ifade eden Blinken, aylardır ülkesinin İran nükleer anlaşmasına dönme mevzusunda hazır bulunduğunu ifade ettiğini sadece Tahran’ın bu mevzuda hazır bulunduğunu görmediklerini belirtti.

Blinken, “Vakit daralıyor ve burada da görüştüğümüz suretiyle Ortak Kapsamlı Fiil Planı’na (OKEK) dönsek bile OKEK’in temel faydalarını göremeyeceğimiz bir noktaya yaklaşıyoruz. Zira İran, daha oldukça santrifüj kullanarak uranyum zenginleştirme oranını yüzde 20’den yüzde 60’a çıkarmak başta olmak suretiyle bu süreyi nükleer programını ilerletmek için kullanıyor.” diye konuştu.

İran’ın meydan okumalarıyla baş etmek için tüm seçenekleri değerlendirdiklerini özetleyen Blinken, “Dış ilişkiler başarısız olursa askeri seçenekleri değerlendirecek misiniz?” sorusuna şu yanıtı verdi:

“Azca ilkin belirttiğim nedenlerden dolayı zamanımız gittikçe kısalıyor. Bununla beraber İran’ın tepkilerini, durumunu yakından izliyoruz. İran yolunu değiştirmezse öteki seçeneklere dönmeye hazırız.”

İsrail Dışişleri Bakanı da uyardı

İsrail Dışişleri Bakanı Lapid ise nükleer müzakerelerde kaybedilen dönemin İran’ın nükleer programına devam etmesini sağladığını savunarak, “Her geçen gün, gecikilen her gün İran nükleer bombaya bir adım daha yaklaşıyor.” dedi.

Lapid, İran’ın dünyayı nükleer program mevzusunda kandırdığını ileri sürerek, “Ben ve Bakan Blinken, Holokost’tan kurtulan ailelerin çocuklarıyız. Hepimiz bir ulusun dünyayı kötülükten korumak için ne süre güç kullanımı icap ettiğini biliriz.” ifadelerini kullandı.

İsrail’in kendini müdafa hakkını mahfuz tuttuğunu vurgulayan Lapid, “Eğer dış ilişkiler başarısız olursa öteki tüm seçenekler masada olacak. Öteki seçenek ifadesinin ne anlama geldiğini buradaki hepimiz anlıyor, Tahran da anlıyor.” açıklamasında bulunmuş oldu.

ABD, İsrail ve BAE’den İbrahim Anlaşmalarının 1. senesinde “ortaklığı derinleştirme” vurgusu

Blinken, “dini hoşgörü” ile “su ve enerji kaynakları” üstüne iki emek verme grubu kurduklarını duyurdu.

İbrahim Anlaşmalarının birinci yılını doldurması vesilesiyle meydana gelen toplantının oldukça verimli geçtiğini söyleyen Blinken, son bir yılda İsrail ile BAE arasındaki ilişkilerin mühim seviyede geliştiğini, iki ülke içinde direkt uçuşların başladığını ve 200 binden fazla İsrailli turistin BAE’yi ziyaret ettiğini kaydetti.

Blinken, söz mevzusu anlaşmayla üç ülke arasındaki ortaklığın ciddi zemin kazandığını ve ilk yılını dolduran İbrahim Anlaşmalarının bölgesel olarak mühim iş birliklerine kapı araladığını altını çizdi.

Önceki ABD yönetiminin başlatmış olduğu İsrail ile Arap ülkeleri arasındaki normalleşme sürecini ilerletmeye çalıştıklarını belirten Blinken, normalleşme sürecinin İsrail-Filistin görüşmelerine de pozitif tesir etmesini beklediğini beyan etti.

Blinken, kurmuş oldukları iki yeni emek verme grubuna ilişkin ise şu detayları verdi:

“Bugün, üç ülke olarak başlattığımız iki yeni emek verme grubunu görüştük. Birincisi, dini hoşgörü üzerinedir. İslamofobinin ve anti-Semitizmin yükseldiği bir zamandayız. İsrail, BAE ve ABD olarak hoşgörü inşa etmek için beraber çalışmak ve tüm dini grupların şiddete, tehdide ve ayrımcılığa maruz kalmadan geleneksel yöntemlerle yakarma etmelerini sağlamak istiyoruz. İkinci emek verme grubu ise, ABD, İsrail ve BAE’nin bir anlamda, parçalarımızın toplamından daha büyük olabileceği yerlerde iklim krizi karşısında ülkelerimiz için eleştiri mevzular olan su ve enerji üzerinedir.”

İsrail Dışişleri Bakanı Lapid ise Filistinlilerin de İsrailliler benzer biçimde yaşama hakkına haiz bulunduğunu ve Filistin yönetimiyle görüşmelerini sürdürdüklerini dile getirdi.

İbrahim Anlaşmaları ile başta BAE olmak suretiyle birçok ülkeyle ilişkilerini normalleştirdiklerini ifade eden Lapid, yeni ülkelerin de bu listeye katılmasını beklediklerini, antak kalma ile üç ülke arasındaki iş birliği imkanlarının ciddi şekilde arttığını sözlerine ekledi.

BAE Dışişleri Bakanı Al Nahyan ise İsrail ile BAE içinde iş birliği ve ortaklığı mümkün kılan ABD’ye teşekkür ederek, İsrail’i ziyaret edeceğini ve bu ülkeyle ilişkilerini daha da derinleştireceklerini söylemiş oldu.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler