16.5 C
İstanbul
Salı, 13 Nisan 2021

Ulusal Uzay Programıyla uzay ve uydu emekleri hızlandı

Benzer Haberler

Ekrem Buğra
Bilim & Teknoloji Yazarı
Ankara

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafınca açıklanan Ulusal Uzay Programı’nın arkasından uzay ve uydu çalışmalarına hız verildi.

AA muhabirinin, Uzaylı İnsan Yolculuğu Internasyonal Günü dolayısıyla derlediği bilgiye bakılırsa, Türkiye’nin ilk yazışma uydusu denemesi olan TÜRKSAT 1A, 24 Ocak 1994’te uzaya fırlatıldı sadece fırlatıcı rokette meydana gelen bir arıza sebebiyle 12 dakika 12 saniye sonrasında okyanusa düştü. Uydu teknolojilerine yatırımlarına devam eden Türkiye, 10 Ağustos 1994’te TÜRKSAT 1B ile uzayda yerini aldı.

Son olarak TÜRKSAT 5A uydusu, bu yıl 8 Ocak’ta ABD’nin Florida eyaletindeki Cape Canaveral Üssü’nden uzaya fırlatıldı. Tamamen elektrikli itki sistemine haiz olan TÜRKSAT 5A’nın, mayısın ilk haftasında 31 aşama doğu yörüngesine erişmesi ve haziranda hizmete alınması planlanıyor.

TÜRKSAT 5B iletişim uydusunun da 2021’in dördüncü çeyreğinde uzaya fırlatılması amaçlanıyor.

Endüstri ve Teknoloji Bakanlığına bağlı TÜBİTAK UZAY’ın liderliğinde, Türkiye’nin ilk yerli ve ulusal iletişim uydusu TÜRKSAT 6A’da ise mühendislik modeli ile uçuş modelinin entegrasyon faaliyetleri eş zamanlı gerçekleştiriliyor. Uydunun, bu yıl uçuş modelinin entegrasyon faaliyetleri tamamlanarak çevresel kontrol aşamasına geçilmesi ve 2022 içinde de fırlatılması hedefleniyor.

Türkiye, TÜRKSAT uydularıyla iletişim alanında Avrupa’yı, Afrika’yı ve Asya’nın Endonezya da dahil batı ve cenup bölümünü (Rusya ve Çin hariç) kapsayacak.

Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk gözlem uydusu RASAT

RASAT yer gözlem uydusu, TÜBİTAK UZAY’ın BİLSAT’ın arkasından ikinci uzaktan idrak etme uydusu oldu. Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu olan RASAT, 17 Ağustos 2011’de Rusya’dan fırlatıldı.

Tasarım ömrü 3 yıl olmasına karşın 17 Ağustos 2020 itibarıyla, yörüngede 9’uncu yılını başarıyla tamamlayan RASAT uydusu, dünya çevresinde 51 bin tur atarak, 17,2 milyon kilometrekarelik alanı taradı ve 3 bin 284 şerit görüntüyü yer istasyonuna aktardı.

RASAT, güneşe eş zamanlı dairesel yörüngede, 700 kilometre irtifada bulunuyor, 7,5 metre siyah-beyaz, 15 metre oldukça bantlı uzamsal çözünürlükte süpürçek (pushbroom) kamerayla vazife yapıyor.

Tekrardan ziyaret zamanı averaj 4 gün olan RASAT, 3 eksende denetim edilebiliyor. Her bir çerçeve görüntüsünün boyutları 30×30 kilometre olan uydudan, 960 kilometre uzunluğuna kadar şerit görüntü alınabiliyor.

Proje kapsamında, uydu montaj, entegrasyon ve kontrol laboratuvar büyütülürken, uydu tasarım, üretim ve kontrol mevzularında 100’den fazla uzman yetiştirildi.

TÜBİTAK UZAY yerleşkesindeki yer istasyonuna indirilen RASAT uydu görüntüleri, lüzumlu düzeltmelerin arkasından Türkiye’nin ilk uydu görüntüsü portalı olan GEZGİN’e yükleniyor. e-Devlet şifresiyle www.seyyah.gov.tr adresinden görüntüler parasız indirilebiliyor.

İlk yüksek çözünürlüğünde olan bulgu ve gözlem uydusu GÖKTÜRK-2

Türkiye’de emsalsiz olarak geliştirilen ilk yüksek çözünürlüğünde olan bulgu ve gözlem uydusu GÖKTÜRK-2, 2012’de meydana gelen fırlatma operasyonu ile vazife yörüngesine yerleştirildi.

GÖKTÜRK-2, Ulusal Müdafa Bakanlığı, TÜBİTAK Başkanlığı ve TÜBİTAK UZAY-TUSAŞ iş ortaklığı tarafınca imzalanan sözleşme kapsamında üretildi.

Uyduyla Türk Silahlı Kuvvetleri ve hususi olarak Hava Kuvvetleri Komutanlığının gerekseme duyduğu hedef istihbaratı ile sayısal ve coğrafi veri üretimi sağlanıyor. Ek olarak öteki kamu kurum/kuruluşları ile üniversite ve araştırma kurumlarının uydu görüntüsü istekleri karşılanıyor.

Yüksek yerlilik oranıyla üretilen ve 2,5 metre çözünürlüğe haiz gözlem uydusu, Türkiye’nin müdafa, çevre, şehircilik, ziraat ve ormancılık alanlarında mühim gereksinimlerine yanıt veriyor. Ortalama 640 kilometrelik bir şeridin görüntüsünü tek geçişte indirebilecek kadar yüksek süratli bir veri haberleşmesine haiz olan uydunun, dünyanın her yerinden görüntü alma ve yazışma konisi içinde aktarma kabiliyeti bulunuyor.

GÖKTÜRK-2 Projesi kapsamında, uzay ve uydu sistemlerine yönelik teknoloji, uzman insan gücü ve alt yapı geliştirilmesi, kamu kurum ve kurumlarının gözlem ve araştırma ihtiyaçlarının ulusal olanak ve kabiliyetlerle karşılanması hedeflendi. Gelinen noktada, TÜBİTAK UZAY ve TUSAŞ bünyesinde gelecekteki uydu projelerinde vazife alacak uzman insan gücü yetişti, uydu ve ekipman seviyesi tasarım, çözümleme, üretim, montaj, entegrasyon ve kontrol faaliyetlerine yönelik altyapı ve kabiliyetler kazanıldı.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) hedef istihbaratına yönelik uydu görüntüsü ihtiyacını karşılayan GÖKTÜRK-1 Uydusu 2016’da uzaya fırlatıldı. Alçak irtifa dünya yörüngesine oturan uydu, kamu kurum ve kuruluşları için çevre ve yapılaşmanın izlenmesi, tarımsal toplam ürün tespiti, belediyecilik uygulamaları, sınır kontrolü ve kadastro faaliyetleri şeklinde birçok alanda uzaktan idrak etme görevleri yapabiliyor.

Coğrafi engelleme olmaksızın dünyadaki herhangi bir yerde bulgu yapmak için tasarlanan 0,50 metre çözünürlüğünde olan uydunun ömrünün 7 yıl olması öngörülüyor.

Yerli ve Ulusal Metrealtı Çözünürlüğünde olan Yer Gözlem Uydusu İMECE

Türkiye’nin yüksek çözünürlüğünde olan görüntü ihtiyacını karşılamak suretiyle İMECE Altyapı Projesi’nde geliştirilen alt sistemlerle uzaya gönderilerek eleştiri uzay teknolojilerinde yurt dışı bağımlılığın en aza indirilmesi hedefleniyor. Bilhassa görüntüleme, iletişim, uydu yönetim ekipmanı (uçuş bilgisayarı), elektrikli itki, güç ve yönelim belirleme alt sistemlerinin ulusal imkanlarla geliştirilmesiyle, yurt içi ve yurt dışı pazarında yer alacak katma kıymeti yüksek ticari ekipmanlara haiz olunacak.

TÜBİTAK UZAY tarafınca geliştirilen İMECE Uydu Projesi’nde, ekipman kalifikasyonları uçuş modeli üretimleri devam ederken, ek olarak ısıl yapısal yeterlilik, elektriksel model entegrasyonu ve RF anten modeli testleri ise başarıyla tamamlandı.

Ulusal Yer İstasyonunda da RASAT ve GÖKTÜRK-2 uydularının yanı sıra şu an üretim aşamasında olan İMECE ile gelecekte üretilecek yer gözlem uydularının denetim edilmesi hedefleniyor.

Uzay emekleri hızlandırıldı


Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 13 Aralık 2018’de Türkiye Uzay Ajansı kurulurken, Ulusal Uzay Programı ile Türkiye’nin uzay politikaları alanındaki vizyon, strateji, hedef ve projeleri belirlendi. Program, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafınca bu senenin şubat ayında kamuoyuna duyuruldu.

Programda birinci hedef olan Ay görevi kapsamında, uzay aracının 2023 sonunda Ay’a erişmesi, 2028’de Ay’a yumuşak iniş yapılması hedefleniyor.

Internasyonal Uzay İstasyonu’na Türk bilim insanını göndermek de hedefler içinde içeriyor. Aday astronotların geçeceği eğitim sürecinin arkasından “en başarıya ulaşmış” bulunan aday, uzayda bilimsel emek harcamalar yapmak suretiyle seçilerek, Cumhuriyet’in 100’üncü senesinde uzaya gönderilecek.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler