25.8 C
İstanbul
Pazar, 16 Ağustos 2020

Türk bilim adamları başkanlığındaki ekibin ‘sentezleme’ başarısı

Benzer Haberler

Ekrem Buğra
Bilim & Teknoloji Yazarı
Malatya

Merkezi sinir sistemi, mide, bağırsak ve idrar yolu hastalıkları ilaçlarının üretiminde etken madde olarak kullanılan ve yurt haricinde 24 saatte yapılabilen sentezleme işlemi, İnönü Üniversitesinde Türk bilim adamları başkanlığındaki ekip tarafınca ortalama bir dakikada yapılmış oldu.

Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Yaşar, Dr. Nesrin Buğday, Malatya Turgut Özal Üniversitesinden Dr. Öğretim Üyesi Mitat Akkoç ve Pakistan’ın İslamabad Quaid-i-Azam Üniversitesi doktora talebesi ve Türkiye Bursları Başkanlığı bursiyeri Siraj Khan ile bir yıl ilkin merkezi sinir sistemi, mide, bağırsak ve idrar yolu rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılan ilaç etken maddeleri üstünde çalışmalara başladı.

Ekip, üniversite bünyesindeki Kataliz Araştırma Merkezi’nde yeni tip koronavirüs (Kovid-19) sürecinde de laboratuvar çalışmalarına ara vermeyerek çalışmalarını sürdürdü.

Bilim adamları, merkezi sinir sistemi, mide, bağırsak ve idrar yolu rahatsızlıklarının tedavisinde “tachykinin reseptör” engelleyicisi olarak kullanılan “piperidin türevli” ilaç etken maddelerinin üretiminde yararlanılan ve Japon bilim adamlarıncazor şartlarda sentezi meydana gelen ve 2005 senesinde ABD ve Dünya patenti alınan “sübstitüye biariler” benzer biçimde destek kimyasalların bireşim süresini kısalttı.

Yurt haricinde “piperidin” türevli ilaçların sentezinde kullanılan kimyasallar, oksijen ve nemden arındırılmış bir ortamda yüksek sıcaklıklarda 24 saatte sentezlenebilirken, Türk akademisyenlerin başkanlığındaki ekip, aynı kimyasal maddeleri oda sıcaklığında düzgüsel atmosfer şartlarında bir dakika benzer biçimde kısa sürede su-alkol karışımıyla sentezlemeyi başardı.

Prof. Dr. Sedat Yaşar, AA muhabirine yapmış olduğu açıklamada, Fen Edebiyat Fakültesi Kimya Kısmı öğretim üyesi Prof. Dr. İsmail Özdemir ve Kataliz Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Nevin Gürbüz’ün liderliğinde ilaç etken maddeleri üretmek için yeni nesil katalizörlerin sentezi ve dizaynıyla ilgili Ar-Ge projeleri yürüttüklerini belirtti.

Üniversitenin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Biriminin desteğiyle yaptıkları araştırmada, merkezi sinir sistemine etkileyen, etken maddeyi sentezlendiklerini aktaran Yaşar, sentezin Japon bilim adamlarının patentlerine gore oldukça kısa sürede su içinde yüksek verimlerle başardıklarını söylemiş oldu.

Ar-Ge projelerini değişik ülkelerden bilim adamlarının katılımıyla yaptıklarını özetleyen Yaşar, “Kardeş ülke Pakistan, Tunus ve Cezayir benzer biçimde ülkelerden yabancı araştırmacılarla oldukça pahalı ve vatanımızda üretilmeyen, merkezi ABD, Japonya, Çin ve Ukrayna benzer biçimde ülkelerde üretilen (ilaç etken maddeleri) hususi kimyasallar üstünde çalışıyoruz. Bu kimyasallar ilaç etken maddesi olarak kullanılmakta, bunların üretimi için değişik projeler yürütmekteyiz.” diye konuştu.

“Gayemiz ülkemize katma kıymeti yüksek kimyasalları kazandırmak”

Prof. Dr. Sedat Yaşar, emekleri hakkında informasyon vererek, şu şekilde devam etti:

“2005 senesinde Japon bilim adamları tarafınca patentlenen bir kimyasalı biz, oda sıcaklığında düzgüsel atmosfer şartlarında bir dakika benzer biçimde kısa sürede sentezlemeyi başardık. Etken maddeyi üretmek için emekler 6 ayda sonuçlandı fakat öncesi var. Sonuçta bir noktaya varabilmek için ilkin emekler yapılması gerekir. Bu emekler sonucuna elde edilmiş bir başarı. Devasa yükseklikte verimler elde ettik. Bu maddeyle ilgili yurt dışından etken madde üreten şirketlerle iletişime geçtik. Lüzumlu malzemeleri kendileri yolladık, videoları çekerek firmalara yolladık, oldukca etkilendiler. Ürettiğimiz araç-gereç merkezi sinir sistemine tesir eden bir kimyasal, bununla beraber alzaymır hastalığı tedavisinde etken madde olarak kullanılıyor. Bununla ilgili biyolojik emekler devam ediyor. Gayemiz ülkemize katma kıymeti yüksek olan kimyasalları kazandırmak. Örnek vermek gerekirse bir gramı 1500 dolar civarında olan bir kimyasal. Bu kimyasal oldukça mühim.”

Merkez olarak ilaç etken maddelerini üretmek için yeni nesil katalizörler üstünde çalışmalara devam edeceklerine işaret eden Yaşar, “Ülkemizin gerekseme duyduğu ilaç etken maddelerini kendi imkanlarımız doğrultusunda kendi başımıza sentezleyebilmeyi ve üretebilmeyi amaçlıyoruz. Bu oldukca kolay olsa gerek başaracağımıza inanırım. Sonuçta yapmış olduğumuz ürünler var.” diye konuştu.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler