23.7 C
İstanbul
Pazar, 5 Temmuz 2020

Musk’ın ‘dile gerek kalmayacak’ açıklaması kısa vadede mümkün görünmüyor

Benzer Haberler

Ekrem Buğra
Bilim & Teknoloji Yazarı
Istanbul

İstanbul Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahar Güntekin, ABD’li girişimci Elon Musk‘ın yakın gelecekte teknoloji yardımıyla dile gereksinim kalmayabileceği açıklamasını üstüne “Oldukca yeni teknolojiler olduğundan beyne takılması planlanan çipler ile dile olan gerekliliğinin ortadan kaldırılmasının 5 ya da 10 yıl içinde mümkün olmadığını düşünüyorum.” dedi.

Amerikalı girişimci Elon Musk geçen hafta “The Joe Rogan Experience” isminde programda haiz olduğu nöroteknoloji şirketi Neuralink’in emekleri hakkında detaylı açıklamalarda bulunmuş oldu.

SpaceX ve Tesla Motors şirketlerinin kurucusu Musk, saç telinden daha ince olan sicimlere bağlı elektrotlar ile beynin sinyallerini çözme girişimi olarak adlandırılan “Neuralink” projesi hakkında yapmış olduğu açıklamada, firmanın gelecek yıl içinde ilk kez bir Neuralink cihazını insan beynine bağlayabileceğini umduğunu söylemiş oldu. Bunan bakılırsa pille çalışan bir çip, kafatasına yerleştirilecek ve beyne elektrotlar gönderebilecek.

Musk programda yapmış olduğu açıklamada, “Konuşmanıza gerek kalmayabilir. Bir ihtimal duygusal nedenlerle hala devam edebiliriz. Sadece bu cihazlarla oldukca süratli ve daha kırılgan bir halde yazışma kurabilirsiniz. Dile ne olacağından güvenli değilim. Bu şekilde bir durumda Matrix benzer biçimde bir şey olurdu. Değişik bir dilde mi konuşmak istiyorsunuz? Mesele değil, yalnız programı indirin.” ifadelerini kullandı.

Firmanın ne kadar zamanda bu teknolojik seviyeye ulaşacağı sorusuna ise Musk, “Eğer süreç hızlanmaya devam ederse 5 yada 10 yıl içinde.” yanıtını vermişti.

Mevzu ile ilgili AA muhabirine açıklamada bulunan İstanbul Medipol Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahar Güntekin, günümüzde beyin üstüne meydana getirilen çalışmalara değinerek şunları söylemiş oldu:

“Beyin-bilgisayar ara yüzleri 1973 senesinde UCLA Üniversite profesörlerinden Jacques Vidal’ın beynin elektriksel sinyalleri ile objelerin kontrolünün mümkün olduğu emek harcaması ile adım atar sadece bu konudaki emek harcamalar 1990’larda artış gösterir. Beynin elektriksel sinyallerini “Elektroensefalografi” (EEG) olarak adlandırdığımız yöntem ile ölçmek mümkündür.

Herhangi bir duyusal sistemden beyne informasyon vardığında EEG sinyallerimiz değişmiş olduğu benzer biçimde, idrak etme, karar verme, motor hareketi planlama, bilişsel işlevler benzer biçimde birçok değişik fonksiyon esnasında EEG sinyallerimiz değişmiş olur. Beyin-Bilgisayar ara yüzleri işte bu EEG sinyallerindeki değişikleri tespit ederek insan beyni ile değişik bilgisayar ve teknolojilerini birbirine bağlayan sistemler geliştirebilmektedir.”

Beyin-bilgisayar ara yüzlerinin en başarıya ulaşmış uygulamalarının değişik patolojilere bağlı olarak bedenlerini denetim edemeyen hastalar üstünde geliştirildiğine dikkati çeken Güntekin, “Başlangıç çalışmalarında kişilerin bilgisayar ekranı üstündeki okları ilerletmeleri ile harfleri seçerek yazı yazmalarına imkân tanıyan çalışmalardan sonrasında daha karmaşık hareketlerin gerçekleştirilebildiği emek harcamalar yürütülmüştür. Boyundan aşağısı nüzul olan Matt Nagle 2005 senesinde bir beyin-bilgisayar ara yüzü kullanarak suni bir eli denetim eden ilk kişidir.” dedi.

“Duygulardan bağımsız bir dil yanlış anlaşılmalara da sebep olabilir” 

Konuşma ve dil ile ilgili çalışmaların hemen hemen oldukca yeni bulunduğunu özetleyen Güntekin, sözlerine şöyleki devam etti:

“2019 senesinde Nature adlı bilimsel dergide mevzu ile ilgili iki mühim gösterim çıkmış olduğu görülmüştür. Bu iki araştırma oldukça umut vericidir. Bu her iki çalışmada da Gopala Krishna Anumanchipalli, Josh Chartier, Edward F Chang, Chethan Pandarinath ve Yahia H. Ali isminde bilim adamları kişilerin dile getirdikleri cümleleri başarıya ulaşmış bir halde bilgisayar tarafınca yeniden edilmesini sağlamışlardır. Araştırıcılar bu çalışmalarda kişilerin konuşma esnasında açığa çıkan elektriksel aktivitesini kaydedip belirledikten sonrasında bu sinyalleri akustik sinyallere dönüştürmüş ve kişilerin dile getirdikleri cümlelerin oldukça benzerlerini üretebilmişlerdir.

Bu tür emek harcamalar değişik hasta grupları için geliştirilecek nöroprotez teknolojisi için öncü mühim emek harcamalar olmakla beraber, hemen hemen oldukça yeni ve daha oldukca geliştirilmesi ihtiyaç duyulan teknolojilerdir. Beyin-bilgisayar ara yüzleri ile meydana gelen emek harcamalar oldukça süratli bir halde aşama kaydediyor olmasına karşın, oldukca yeni teknolojiler olduğundan beyne takılması planlanan çipler ile dile olan gerekliliğinin ortadan kaldırılmasının 5 yada 10 yıl içinde mümkün olmadığını düşünüyorum. Ek olarak insan mekanik bir sistemden değişik olarak duyguları ile de konuşur. Duygulardan bağımsız bir dil yanlış anlaşılmalara da sebep olabilir. Günümüzde çoğunlukla kullandığımız yazılı mesajlaşmalarda dahi duygusal ifadelerin yerine değişik emojiler kullanarak dil ve duygular arasındaki bağları korumaya çalışıyoruz.”

“Düşüncelerinin bilgisayarlar ile tespit edilmesi aşamasından hemen hemen oldukça uzağız” 

Çiplerle beyin okuması yapılabilir mi şeklindeki bir sual üstüne ise Güntekin, dilin insanı insan icra eden, öteki canlılardan ayıran en mühim özelliklerden biri bulunduğunu belirtti.

Güntekin, “Seneler içinde değişik coğrafyalarda değişime uğramış insan beyni geliştikçe dil de gelişmiştir. Fikir ise oldukca daha karmaşıktır. Her ne kadar mevzu ile ilgili öncü çalışımalar da olsa, insan düşüncesi başta beynin ön bölgesi olmak suretiyle beynin bütününün bir işlevidir. Bu sebeple insanının milisaniyeler içinde değişen ve değişik beyin bölgelerinde temsil edilen düşüncelerinin bilgisayarlar ile tespit edilmesi aşamasından hemen hemen oldukça uzağız. Bu durumun 5-10 yıl içinde değişeceğini düşünmüyorum fakat gelecekte bigün mümkün olabilir.” diye konuştu.

Beynin çipler yolu ile hacklenip hacklenemeyeceği üstüne gelen bir sual üstüne de Güntekin, “İnsan beyni oldukça karmaşık yapıya haiz, tüm olarak çalışan, çoklu bağlantısallık içeren bir yapıya haizdir. Beyinde yer edinen elektriksel sinyallere baktığımızda doğrusal olmayan oldukça karmaşık bir yapıya haiz olduğu, uyarana ve fonksiyona bağlı olarak değişen değişik frekans ve vakit aralıklarında elektriksel sinyallerin açığa çıkmış olduğu görülebilir. Bu kadar karmaşık bir yapının çipler ile hacklenmesinin günümüzde ve yakın gelecekte mümkün olmadığını düşünüyorum.” şeklinde konuştu.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler