19.6 C
İstanbul
Cuma, 4 Haziran 2021

KTÜ’de araştırmacılar ‘süper mıknatıs’ üretiminin yüzde 80’ini tamamladı

Benzer Haberler

Ekrem Buğra
Bilim & Teknoloji Yazarı
Trabzon

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Manyetik Malzemeler Araştırma Grubunda yürütülen emekler kapsamında, sektörde süper kuvvetli elektromanyetik mıknatıs olarak adlandırılan Neodyum (Nd), Demir (Fe) ve Bor (B) bileşenlerinden elde edilmiş NdFeB mıknatısın üretiminin yüzde 80’ini tamamlandı.

KTÜ Mühendislik Fakültesi Metalurji ve Araç-gereç Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sultan Öztürk, AA muhabirine, ortalama 15 senedir manyetik malzemeler mevzusunda emek harcama yürüttüklerini söylemiş oldu.

Manyetik Malzemeler Araştırma Grubu sorumlusu da olan Öztürk, üniversiteden lisans, master ve doktora tezleriyle, TÜBİTAK’tan ve Ulusal Bor Araştırma Enstitüsünden araştırma destekleriyle çalışmalarına devam ettiklerini belirtti.

Yılların tecrübesi, gelişen teknoloji ve altyapı yatırımları yardımıyla kayda kıymet, ümit verici sonuçlar elde ettiklerini dile getiren Öztürk, araştırmaları neticelendirmek için 7 kişilik ekibin emek harcamaları aralıksız sürdürdüğünü aktardı.

Öztürk, üç grup araç-gereç üstünde çalıştıklarına işaret ederek, “Uzun senelerden beri, neodyum, demir ve bor esaslı, piyasada adı süper mıknatıs olarak geçen mıknatıs üstünde çalışıyoruz. İkinci grup ürettiğimiz araç-gereç ise stronsiyum hekzaferrit esaslı doğrusu seramik mıknatıslar. Üçüncü grupta da sensör malzemesi olarak kullanılan Fe-B bazlı şerit üstünde çalışmalarımız devam ediyor.” dedi.

Süper mıknatısın, fazlaca kuvvetli bir mıknatıs türü bulunduğunu, adının da buradan geldiğini vurgulayan Öztürk, “Bu mıknatısların 1984 yılına dayanan bir geçmişi var, keşfedildiği tarihten beri de devamlı geliştirilen bir mıknatıs. İçerisinde demir, neodyum, bor elementleri olan bir mıknatıs. Bunun Türkiye’de üretimi bildiğime göre yok, ithal ederek kullanıyoruz. Bunun olmamasının bir sebebi de hammaddenin Türkiye’de olmaması. Bu mevzuda yılda ortalama 30 milyon dolar civarında ithalatımız var.” diye konuştu.

Öztürk, süper kuvvetli mıknatısların kullanım alanlarının başlangıcında otomotiv sektörünün geldiğine dikkati çekerek, “Bunlar fazlaca kuvvetli mıknatıslar. Bilhassa motorlarda hele hele şu ara gündemde olan elektrikli otomobil motorlarında kullanılıyor. Jeneratörlerde ve büyük tork gerektiren uygulamalarda kullanılmaktadır. O yüzden bunlar mühim mıknatıslar.” ifadesini kullandı.

“Zor kısmını geçtik”

Üretimde birinci aşama olarak mıknatıs tozunu ürettiklerini özetleyen Öztürk, şu değerlendirmede bulunmuş oldu:

“Bu mıknatıstaki en mühim element olan neodyum elementi son aşama reaktif doğrusu havadan etkilenen, oksitlenen bir element. Küçük bir hava ile temastan bozulan bir element, dolayısıyla bu mıknatısın üretiminde birazcık yüksek teknoloji cihazları gerekiyor. Bu mıknatısın üretimi kontrollü atmosfer dediğimiz hususi ayarlanmış alanda olması gerekiyor. Üretimde bizim kullandığımız yöntem, toz metalurjisi yöntemi. Burada uygulanan işlem, ilkin bu mıknatısın tozunu üretmek. Bunu da oksitsiz, parlak üretmek gerekiyor, biz bunu başardık.”

Öztürk, ikinci aşamanın ise elde edilmiş maddenin belli bir toz boyutuna gelmesi için gene kontrollü atmosferde işlenmesi bulunduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Kontrollü ısı ortamında öğütülerek 3-5 mikron boyuta indirilmesi gerekiyor; onu da yaptık. Sonrasında bunun manyetik alan altında preslenmesi, şekillendirilmesi gerekiyor. İşte biz, bu son aşama olan sinterleme dediğimiz tozlar içinde bağlanmanın olması ihtiyaç duyulan aşamadayız. Bu da gene kontrollü atmosferde yapılması ve bazı proseslerin olması ihtiyaç duyulan bir işlem. Zor kısmını geçtik. Süper mıknatısın üretimini ortalama olarak yüzde 80 başarmış durumdayız. Son aşamaya geldik, çalışmalarımız devam ediyor, başaracağımıza kuşkum yok.”

Süper mıknatıs üretmenin Türkiye’ye büyük katkısı olacağına inandığını dile getiren Öztürk, “Süper mıknatıs birçok tıbbi cihazda kullanılıyor. MR aletinden tutun da jeneratörlere, otomobil motorlarına kadar. Türkiye hele hele kendi otomobilini üretirse bu mıknatıslara ihtiyacı daha çok artacak. Bu sebeple üretimimiz zenginleştikçe, çeşitlendikçe ihtiyacımız daha da artacak.” ifadesini kullandı.

Öztürk, üretim parametrelerinin ortaya konulduğunu vurgulayarak, “Bu mevzuya ilgi duyan sanayiciler, {özel sektör} kuruluşları bu tarz şeyleri alır, iş birliği yaparız, üretirler. Bundan da büyük gurur duyarız.” diye konuştu.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler