14.5 C
İstanbul
Salı, 20 Nisan 2021

İnternet ortamında satışı yaygınlaşan fosil ağaçlar için yasal koruma talebi

Benzer Haberler

Ekrem Buğra
Bilim & Teknoloji Yazarı
İstanbul

Oluşumu milyonlarca yılı kabul eden, geçmiş jeolojik zamanlardaki iklim ve nebat çeşitleriyle ilgili bilgiler edinilebilen fosil ağaçlar, Türkiye’de 18-23 milyon yıl öncesi yaygın olmak suretiyle 160 milyon yıldan günümüze orman zamanı hakkında bilgiler veriyor.

Tespit edilen fosil ormanlar bu alanda çalışan bilim adamları ve Orman Genel Müdürlüğünce korunmaya çalışılırken, taşlaşmış ağaç kalıntılarını toplayan bir kesim de toplumsal medya üstünden satış yapıyor.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Orman Botaniği Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ünal Akkemik, son zamanlarda toplumsal medya platformları üstünden oldukca sayıda nebat ve hayvan fosil örneğinin yoğun olarak toplandığı, hatta ağaç opali olarak satıldığına ilişkin paylaşımlar yapıldığını söylemiş oldu.

Bu tür fosil ağaçların tabiat zamanı açısından oldukca mühim bulunduğunu vurgulayan Akkemik, “Toplumsal medya platformlarında kaç lira edeceği, ne kadar para kazanılabileceği şeklinde sorularla karşılaşıyoruz, ticari boyuta giden bir durum var.” dedi.

Bilim adamlarının fosil ormanlarda emek harcama yapabilmek için izin alması icap ettiğini dile getiren Akkemik, şöyleki devam etti:

“Ben yeni bir projem için izin aldım. Türkiye’deki fosil orman alanlarından bir örnek taş alabilmek için Tabiat Koruma ve Ulusal Parklar Genel Müdürlüğünden izin almamız gerekiyor. Biz bilimsel araştırma yapmak için bile izin alıyoruz fakat yurttaş topluyor. Bu iş kontrolsüz bir halde gidiyor. Fazlaca iyi niyetli olup bu tarz şeyleri korumak için yapanlar var, topluyor koleksiyon yapıyor. Tabiat ananın bu güzelliğini ortaya çıkarmaya çalışan iyi niyetli insanoğlu da var. Fakat toplumsal medya platformlarında bunların kaç lira edeceği, ne kadar para kazanabileceği şeklinde ticari boyuta giden bir durum var. Satalım para kazanalım diyenler var. Bunların toplanıp satılmasının bir kontrolü yok.”

“Fosil ormanlar yeteri kadar korunamıyor”

Akkemik, bu alanların yeteri kadar korunamadığını dile getirerek, “Fosil ormanların korunmasıyla ilgili dünyada jeoparklar oluşturuluyor. Fakat Türkiye’de bunların yasal karşılığı yok. Bir sürü jeopark duyuru edilen yer var. Çamlıdere jeopark duyuru edilmiş tabela konulmuş, fakat korunmuyor. Bolu Seben’deki Orman Genel Müdürlüğü bünyesinde fosil araştırma ormanı diye deklare edildi. Oranın bir sorumlusu da var. Orada bile, gidenler kırıntıları toplayıp götürdü.” ifadelerini kullandı.

Tabiat zamanı mevzusunda insanların bilinçlenmesinin mühim bulunduğunu vurgulayan Akkemik, “Tek endişem bunun ticarete dönmesi. Ticarete dönüştüğünde Türkiye’de maden yasaları oldukca uygun. Taş, kum ve maden ocağı olarak işleteceğim deyip izin almak oldukca kolay. Bu şekilde fosil ağaçların bulunmuş olduğu alanlarda oldukca kolay tahribat yaşanabilir.” diye konuştu.

“Fosil ağaçları alma ve satmada yasal engel yok”

Türkiye Ormancılar Derneği İkinci Başkanı Hüsrev Özkara, her çeşit hayvan ve nebat fosilinin doğa varlığı bulunduğunu, bunların değişik jeolojik dönemler hakkında informasyon verdiğini dile getirdi.

Bu fosillerin bulunmuş olduğu jeositlerin bir kısmına koruma statüsü getirildiğini, sadece bunun kafi olmadığını belirten Özkara, fosil ağaç mevzusunun 2863 sayılı Kültür ve Doğa Varlıklarını Koruma Kanununun 23. maddesinde ele alındığını sadece bunun da kağıt üstünde kaldığını söylemiş oldu.

Özkara, yasaya nazaran bu fosillerin alım ve satımında sakınca görülmediğini, rüçhan hakkı olan devletin mühim olduğunda bedelini ödeyerek bu tarz şeyleri satın alabildiğini belirterek, “Vatandaşların fosil ağaçların alması ve satmasında yasal olarak bir engel yok. Bu bir keyfiliği getiriyor. Hepimiz gittiği jeosit alanlarından kafasına nazaran alıp götürüyor. Ilkin hatıra diye alınıyor fakat zaman içinde bu tür şeyler değerlendikçe ticareti de başlıyor.” ifadelerini kullandı.

Bu tür fosillerin yurt dışına çıkışının yasak bulunduğunu belirten Özkara, şöyleki konuştu:

“İlgili yönetmelikte de fosil ağaçlar mevzusunda herhangi bir düzenleme yok. Fosil ağaçlara yönelik yeteri kadar haiz çıkma yok. Bu alanlar sahipsiz. Jeositlerin hem statü hem de yasal olarak korunması gerekir. Bir kaç tane öne çıkan jeosit alanı korunmaya alınmış. Geçmişten geleceğe emanet olan bu sahaların korunması için yasal ve yönetimsel düzenlemelere gereksinim var. Ağaç fosili mevzusunun Orman Genel Müdürlüğünün emek harcama alanında yer alması gerekir.”

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler