24 C
İstanbul
Perşembe, 20 Mayıs 2021

Binlerce senelik zamanı yapılar aşındırıcı dış etkenlerden hususi solüsyonla korunacak

Benzer Haberler

Ekrem Buğra
Bilim & Teknoloji Yazarı
Kayseri

Kayseri Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Elektronik ve Otomasyon Kısmı Öğretim Üyesi ve Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı (ÇEKÜL) Kayseri Temsilcisi Prof. Dr. Osman Özsoy ile iki ekip arkadaşının, ortalama 7 ay devam eden emekler sonucu ürettiği sıvı, taş, beton ve kerpiç şeklinde yapıların kar, yağmur, güneş ve rüzgar şeklinde dış etkenlerden korunmasını sağlıyor.

Özsoy, AA muhabirine, zamanı ve naturel eserlerin korunmasına katkı sağlamak için hususi solüsyon ürettiklerini söylemiş oldu.

Restorasyon çalışmalarının oldukça ciddi bir iş bulunduğunu belirten Özsoy, “Bizim koruma noktasındaki en büyük dezavantajımız coğrafya ve iklim şeklinde faktörler. Kültepe Höyüğü ve Koramaz Vadisi şeklinde güzellikleri bulunan memleketimizde, en büyük probleminin kerpiç yapıların koruması bulunduğunu fark edince bununla ilgili ne yapabiliriz diye bir emek harcama yaptık.” dedi.

Özsoy, emek harcama sonucu geliştirdikleri solüsyonun Kapadokya’da peribacalarının korunmasında da kullanılabileceğini söyledi.

Solüsyonun uygulanma alanlarıyla ilgili öncü emekler yaptıklarını vurgulayan Özsoy, şöyleki devam etti:

“Kerpiçteki makro çatlaklara karşın yüzeye solüsyonu uyguladık. Bu solüsyon yukarıda bir vernik şeklinde kalmadı ve aşağı, yüzeyin altına indi. Tüm yüzey süresince bir duvar oluşturdu. Duvarı oluştururken de moleküler bir yapı oluşturdu. Bununla birlikte de hidrofobik bir yapı oluşmasına da sebep oldu. Solüsyonu uyguladığımız kerpiç araç-gereç yağmurda, karda, kışta kaldı. Normalde bu kadar vakit, bu hava koşullarında kalması kerpicin tahribatını hızlandırır.”

Özsoy, emek harcama teklifinde bulunan kentteki bir mimarlık fakültesiyle, solüsyonun araç-gereç üstündeki tesirinin kontrol çalışmalarının yapılmaya devam edileceğini sözlerine ekledi.

“Artısını, eksisini daha iyi göreceğiz, bizim için oldukça ümit vadedici”

Kültepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu da arkeolojik kazıların en büyük problemlerinin koruma bulunduğunu dile getirdi.

Kültür varlıklarının ziyaretçilere sunulması için korunmasının mühim bulunduğunun altını çizen Kulakoğlu, “3, 4, 10 bin yıl süresince toprak altında kalmış kültür varlığını aniden siz açığa çıkarırsanız onun tahrip olma olasılığı oldukça yüksek. Bizim kazıbilimci olarak üstümüze düşen vazife çıkarılan kalıntıların korunmasıdır. Doğal ki biz bu tarz şeyleri değerlendireceğiz, çalışacağız, analizini yapacağız fakat öteki taraftan da çıkardığımız bu kültür varlıklarının ve kalıntıların bir halde bizlerden sonraya da ulaşmasını sağlamamız gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Kulakoğlu, gün yüzüne çıkarılan yapıların çeşitli yöntemlerle kısmen korunduğunu hatırlatarak, şöyleki devam etti:

“Bir dönem nano teknolojiden faydalandık. Hiçbir şekilde bu tahribattan kurtulamadık. Şimdi Osman Hoca ve ekibinin geliştirdiği bir sıvı var. Birkaç yerde minik uygulamalar yapalım istedik. Kerpiç üstünde bir müddettir, koruyor mu diye tecrübe etme yapıyoruz. Açık havada, rüzgara, yağmura, kara, güneşe, açık bir halde ön emek harcama olarak bir ayın üstünde tutuyoruz. Aslolan emek harcama bundan sonraki kazı döneminde başlamış olacak ve o kazı döneminde dizgesel olarak belirli yerlerde bu solüsyonu kullanmak isteyeceğiz. Bunun artısını eksisini tespit edeceğiz. Şu ana kadar yaptığımız çalışmalarda gördüğümüz kadarıyla, bu zamana kadar uyguladığımız tüm tekniklerden hem ucuza mal olan hem de daha etkili bir solüsyon bulunduğunu görüyoruz.”

Kazıda yeni ortaya çıkarılacak alanlarda, bilhassa de kerpiç duvarlarda bu solüsyonu kullanacaklarını dile getiren Kulakoğlu, “Ondan sonrasında inanırım ki bunun artısını ve eksisini daha iyi göreceğiz. Bu bizim için oldukça ümit vadedici. Ön Asya arkeologlarının işini oldukça kolaylaştıracak bir solüsyon. Doğal bir tek kerpiçle sınırı olan değil, bizim yanmış kömüre dönmüş alanlarımız var onların, ahşabın, taşların korunması da aynı şekilde kullanılabilir.” diye konuştu.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler