8 C
İstanbul
Salı, 13 Nisan 2021

‘Ay’a Sert İniş’ görevinde kullanılması planlanan hibrit roket motorunun testi başarıyla sonuçlandı

Benzer Haberler

Ekrem Buğra
Bilim & Teknoloji Yazarı
İstanbul

Endüstri ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Ulusal Uzay Programı kapsamında 2023 senesinde Ay’a gönderilmesi hedeflenen insansız uzay aracında kullanılabilecek ulusal ve örneksiz hibrit roket motorunun ateşleme testini başarıyla geçtiğini deklare etti.

Bakan Varank, Cumhurbaşkanlığı Müdafa Endüstri Başkanlığının iştiraki olan Delta V Uzay Teknolojileri AŞ’nin Şile’deki Roket Motor Ateşleme Tesisi’nde incelemede bulunmuş oldu.

Varank, Delta V tarafınca ulusal imkanlarla geliştirilen, Türkiye’nin Ay Misyonu’nda kullanılması öngörülen hibrit roket motorlarının ateşleme tesisleri, yüksek basınçlı kompozit tankları, vana ve düzelteç sistemleri hakkında data aldı.

Tesiste meydana getirilen incelemenin arkasından Endüstri ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, Müdafa Sanayii Başkan Yardımcısı ve Delta V Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Yiğit, BAYKAR Teknik Müdürü Selçuk Bayraktar, TÜBİTAK Başkanı Hasan Mandal, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Enstitüsü Müdürü Mesut Gökten, TÜBİTAK SAGE Enstitüsü Müdürü Gürcan Okumuş ve DeltaV Genel Müdürü Arif Karabeyoğlu’nun katılımıyla meydana gelen görüşmede ise Ay’a sert iniş yapması planlanan insansız uzay aracının geliştirme emek harcamaları ele alındı.

Kurul, toplantının sonunda roket motorları testlerinin yönetildiği komuta merkezine geçti. Alınan güvenlik önlemlerinin arkasından ateşleme için geri sayım başlatıldı. Bakan Varank’ın komutuyla, ilk olarak Delta V tarafınca geliştirilen ve uzay sınırını aşacak Hibrit Sonda Roketi’nin (SORS) itki sistemi dikey ateşleme testi yapılmış oldu. İkinci ateşleme ise Ulusal Uzay Programının 2023 senesinde “Ay’a Sert İniş” görevinde kullanılması planlanan hibrit roket motoru için yapılmış oldu. Meydana getirilen testler tam başarıyla sonuçlandı. İki motor da planlanan süre süresince sorunsuz şekilde çalıştı.

“Ay misyonunda kullanılması öngörülen hibrit motorun ilk denemeleri başarıyla yapılmış oldu”

Bakan Varank ve beraberindeki kurul, ateşlemeler sonunda yine kontrol sahasındaki sistemleri inceleyerek, testin neticeleri hakkında data aldı.

Endüstri ve Teknoloji Bakanı Varank, AA muhabirine açıklamalarda bulunarak, fazlaca başarı göstermiş iki ateşleme yaptıklarını hem Sonda Roketi Sistemi’nin (SORS) ateşlemesi hem de Ay misyonunda kullanılması planlanan hibrit motorun ilk ateşlemesini gerçekleştirdiklerini belirtti.

Testlerde 50 saniye benzer biçimde hedeflenen süre bulunduğunu söyleyen Varank, “Bu 50 saniyelik ateşlemenin tamamını başarıyla tamamlamış oldu. Bugün itibarıyla Ay misyonunda kullanılabilecek motorun ilk denemeleri başarıyla yapılmış oldu diyebiliriz ” dedi.

“Hedefimiz 2023 senesinde Türkiye’nin kendi uzay aracını Ay’a ulaştırabilmesi”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye’nin 10 senelik uzaydaki yol haritasını açıkladığını ve bu yol haritasının en mühim bileşenlerinden bir tanesinin ‘Ay Misyonu’ bulunduğunu kaydeden Varank, şu şekilde devam etti:

“O günden itibaren aslen biz Delta V firmasının adını çoğunlukla duymaya başladık. Bildiğiniz gibi Ay misyonunda hedefimiz 2023 senesinde Türkiye’nin kendi uzay aracını Ay’a ulaştırabilmesi. Burada da Türkiye’deki tüm kabiliyetleri, tüm firmalarımızın kabiliyetlerini kullanmak istiyoruz. Delta V de bilhassa dünyada yeni bir teknoloji olarak kabul edilen hibrit roket motorları çalışan, Cumhurbaşkanlığı Müdafa Sanayii Başkanlığı’na ilişkin bir firmamız. Arif Hocamız (Karabeyoğlu) tüm bu süreçleri yürütüyor. Bugün iki ateşlemeye şahitlik ettik. Bir tanesi 635 milimetrelik Sonda roketinin, gelecek ay fırlatması yapılacak motorun buradaki ateşlemesine şahitlik ettik. Hem de Ay misyonunda, doğrusu uzayda kullanmayı hedeflediğimiz daha ufak bir motorun da gene ateşlemesinin testlerini yapmış olduk. Bildiğiniz gibi, Türkiye bilhassa uzay alanında kabiliyetlerini tüm dünyaya göstermek, bununla birlikte bu kabiliyetleri ticarileştirmek, bundan ekonomik yarar elde etmek isteyen bir ülke. Dolayısıyla bu alanda geliştirdiğiniz teknolojiler fazlaca kıymetli.”

Sıvı oksijen oksitlemeli hibrit motor teknolojisinin fazlaca ehemmiyet verdikleri yeni bir teknoloji bulunduğunu aktaran Varank, ateşlemeleri başarıyla gerçekleştirdiklerini, bu süreçte coşku ve mutluluk duyduklarını da beyan etti.

“Roket motorunun bir örneği mayıs ayında Sinop’tan fırlatılacak”

Oldukça kıymetli gençlerin Türkiye’nin geleceğine yatırım yapmak ve teknolojiyi geliştirmek için büyük bir çaba gösterdiklerini vurgulayan Bakan Varank, “Roket motorunun bir örneği mayıs ayında Sinop’tan fırlatılacak. Mühim mesafeleri kat etmesini planlıyoruz. Hem de Ay misyonunda kullanılabilecek hibrit roket motorunun da ilk ateşlemesini bugün yapmış olduk.” dedi.

“Türk bayrağını Ay ile buluşturmuş olacağız”

Varank, “2023’te biz Ay misyonu hedefimizin ilk ayağını başarabileceğimizi düşünüyoruz. Şu demek oluyor ki uzay aracımızı inşallah Ay ile buluşturacağız. Türk bayrağını Ay ile buluşturmuş olacağız. Bu manada motorun ilk ateşlemesini burada yapmak bizim açımızdan mutluluk ve gurur verici.” diye konuştu.

Delta V Genel Müdürü Karabeyoğlu ise fazlaca mühim iki roket ateşlemesi gerçekleştirdiklerini belirterek, “Bir tanesi Sinop’tan fırlatılacak Sonda roketinin motorunun yerde statik ateşlemesiydi. Bu sıvı oksijen kullanan bir motor ve dünyada örneklerinin en büyüğü ve en iyi performanslı olanı. Bunun yanı sıra Ay misyonunda kullanılması mümkün olan bir motoru daha ateşledik. Bu değişik bir oksitleyici kullanıyor. Burada da 50 saniye ateşlemek suretiyle başarıya ulaştık diyebiliriz.” ifadelerini kullandı.

“Adım adım aya gidiyoruz”

Ateşlemelerin başarıyla tamamlandığına dikkati çeken Karabeyoğlu, şu şekilde devam etti:

“Her iki motor da beklediğimiz performansı tam manasıyla sağlamış oldu. İstediğimiz ateşleme sürelerini elde ettik. İstediğimiz itki kuvvetlerini elde ettik. Tam başarı bulunduğunu söyleyebiliriz. Ay motorunun testleri bundan sonrasında hızlanarak devam edecek. Bugün bir ihtimal ilk testlerinden birini yaptık. Fakat bir ihtimal yüzlerce kontrol yapacağız. Güvenilirliği sağlayacağız. Sonda roketinin ilk testi değildi. Daha ilkin birçok kontrol yaptık. Fakat bu en uzun yanan, en yüksek performanslı testini gerçekleştirdik. Bundan sonrasında ne olacak? Mayıs ayında her şey yolunda giderse inşallah yüksek irtifalara Sonda fırlatmaları yapacağız. Bugün Ay’a gidecek uzay aracının roket motorunu kontrol ettik. Adım adım aya gidiyoruz.”

Dünyanın teknoloji olarak en ileri hibrit roket motoru

Öte taraftan, Delta V tarafınca geliştirilen Sonda Roket Sistemi hibrit motoru dikey ateşleme testini geçerek, uzaya ulaşabilecek seviyede toplam itki elde etti. Gelecek aylarda fırlatma testleriyle “uçuş vizyonu” yapılacağı öğrenildi.

Türkiye’nin en büyük roket sistemlerinden kabul edilen SORS’un bununla birlikte dünyanın teknoloji olarak en ileri hibrit roket motoruna haiz olduğu, sıvı oksitleyici ve katı yakıt ihtiva ettiği ve yenilikçi bir teknoloji olduğu aktarıldı.

YORUM YAZ

Yorumunuzu girin!
Buraya adınızı girin

Son Gelişmeler

Benzer Haberler